Εισαγωγή στην επίλυση εξισώσεων της μορφής 🧮
Αυτό το κεφάλαιο μας εισάγει στην επίλυση εξισώσεων που έχουν τη μορφή . Ας ξεκινήσουμε! 🚀
Τι είναι εξίσωση πρώτου βαθμού; 🤔
Έχουμε ξαναδεί εξισώσεις όπως ή . Αυτές οι εξισώσεις έχουν έναν άγνωστο αριθμό (συνήθως συμβολίζεται με ή ), και ο μεγαλύτερος εκθέτης του άγνωστου είναι το 1. Τέτοιες εξισώσεις ονομάζονται εξισώσεις 1ου βαθμού με έναν άγνωστο, ή αλλιώς πρωτοβάθμιες εξισώσεις. 🤓
Λύση ή ρίζα μιας εξίσωσης ✅
Για παράδειγμα, στην εξίσωση , ο αριθμός που κάνει την εξίσωση αληθινή είναι το . Αυτός ο αριθμός, το 4, ονομάζεται λύση ή ρίζα της εξίσωσης. 💡
Εξισώσεις που δεν έχουν λύση ή έχουν άπειρες λύσεις 🤯
Υπάρχουν και εξισώσεις όπως ή . Στην πρώτη περίπτωση, , δεν υπάρχει κανένας αριθμός που να μπορείς να βάλεις στη θέση του και να κάνει την εξίσωση αληθινή, γιατί το είναι πάντα 0 και δεν μπορεί να είναι . Μια τέτοια εξίσωση ονομάζεται αδύνατη. 🚫
Στην εξίσωση , οποιοσδήποτε αριθμός και να βάλεις στη θέση του , η εξίσωση είναι πάντα αληθινή. Αυτή η εξίσωση ονομάζεται ταυτότητα ή αόριστη. ♾️
Η επίλυση εξισώσεων είναι θεμελιώδης στην άλγεβρα και χρησιμοποιείται σε πολλούς τομείς, από την φυσική μέχρι την οικονομία.
Συμπεράσματα για την επίλυση της εξίσωσης 🎯
Από τα προηγούμενα παραδείγματα συμπεραίνουμε ότι:
- Αν , τότε η εξίσωση έχει μοναδική λύση την .
- Αν , τότε η εξίσωση γράφεται και
- αν , δεν έχει λύση (αδύνατη), ενώ
- αν , κάθε αριθμός είναι λύση της (ταυτότητα ή αόριστη).
Με απλά λόγια:
Αν έχουμε μια εξίσωση της μορφής , τότε:
- Αν το δεν είναι μηδέν, μπορούμε να βρούμε μια μοναδική λύση για το .
- Αν το είναι μηδέν, τότε η εξίσωση γίνεται .
- Αν το δεν είναι μηδέν, τότε δεν υπάρχει λύση.
- Αν το είναι μηδέν, τότε οποιοσδήποτε αριθμός είναι λύση.
Πάντα να ελέγχεις αν η λύση που βρήκες επαληθεύει την αρχική εξίσωση.
Παράδειγμα 1: Επίλυση εξίσωσης με κλάσματα ➗
Ας δούμε ένα παράδειγμα για το πώς να λύσουμε μια εξίσωση που έχει κλάσματα.
Το πρόβλημα:
Θέλουμε να λύσουμε την εξίσωση .
Λύση:
-
Πολλαπλασιάζουμε με το Ε.Κ.Π.: Πολλαπλασιάζουμε όλα τα μέρη της εξίσωσης με το Ελάχιστο Κοινό Πολλαπλάσιο (Ε.Κ.Π.) των παρονομαστών, που είναι το 6. Έτσι, έχουμε:
-
Απαλείφουμε τους παρονομαστές: Αφού πολλαπλασιάσουμε, απλοποιούμε και φεύγουν οι παρονομαστές:
-
Κάνουμε τις πράξεις: Ανοίγουμε τις παρενθέσεις κάνοντας τις πράξεις:
-
Χωρίζουμε γνωστούς από αγνώστους: Μεταφέρουμε τους όρους με στο ένα μέρος και τους αριθμούς στο άλλο:
-
Κάνουμε αναγωγή ομοίων όρων: Συνδυάζουμε τους όμοιους όρους:
-
Διαιρούμε: Διαιρούμε και τα δύο μέλη με τον συντελεστή του , που είναι το -5:
Άρα, η λύση της εξίσωσης είναι . 🎉
Παράδειγμα 2: Επίλυση εξισώσεων 💡
Στο Παράδειγμα 2, πρέπει να λύσουμε τις εξισώσεις.
Έχουμε δύο εξισώσεις:
α)
Για να λύσουμε αυτή την εξίσωση, κάνουμε τα εξής βήματα:
- Πολλαπλασιάζουμε το 3 με το και το 2 μέσα στην παρένθεση:
- Αφαιρούμε το και από τα δύο μέλη και αλλάζουμε πλευρά τους αριθμούς:
- Απλοποιούμε:
Επειδή δεν υπάρχει λύση για το που να κάνει την εξίσωση αληθινή, η εξίσωση είναι αδύνατη. 🚫
β)
Για να λύσουμε αυτή την εξίσωση, κάνουμε τα εξής βήματα:
- Πολλαπλασιάζουμε το 2 με το και το -1 μέσα στην παρένθεση:
- Αφαιρούμε το και από τα δύο μέλη και αλλάζουμε πλευρά τους αριθμούς:
- Απλοποιούμε:
Επειδή οποιαδήποτε τιμή του κάνει την εξίσωση αληθινή, η εξίσωση είναι ταυτότητα. ♾️