Βασικοί Γεωμετρικοί Τόποι 📍
Ο Γεωμετρικός τόπος είναι το σύνολο όλων των σημείων, που έχουν μια (κοινή) χαρακτηριστική ιδιότητα. 🤔
Η λέξη-κλειδί στον ορισμό είναι το «όλα τα σημεία και μόνον αυτά»: ένα σχήμα είναι γεωμετρικός τόπος για μια ιδιότητα όταν, πρώτον, κάθε σημείο του έχει την ιδιότητα και, δεύτερον, κανένα σημείο εκτός του σχήματος δεν την έχει.
Επομένως:
- Ο κύκλος είναι ένας γεωμετρικός τόπος, αφού όλα τα σημεία του και μόνον αυτά έχουν την ιδιότητα να απέχουν μια ορισμένη απόσταση από ένα σταθερό σημείο. ⭕
- Η μεσοκάθετος ενός τμήματος είναι επίσης ένας γεωμετρικός τόπος, αφού όλα τα σημεία της και μόνον αυτά έχουν την ιδιότητα να ισαπέχουν από τα άκρα του τμήματος. 📏
- Η διχοτόμος μιας γωνίας είναι ένας άλλος γεωμετρικός τόπος, αφού όλα τα σημεία της και μόνον αυτά (από τα σημεία της γωνίας) ισαπέχουν από τις πλευρές της γωνίας. 📐
Ένα σχήμα γίνεται γεωμετρικός τόπος μόνο σε σχέση με μια συγκεκριμένη ιδιότητα που το χαρακτηρίζει πλήρως. Δεν αρκεί να έχουν τα σημεία του την ιδιότητα· πρέπει να μην την έχει κανένα άλλο σημείο του επιπέδου. Αν ξεχάσεις το «και μόνον αυτά», ο τόπος που θα περιγράψεις θα είναι μικρότερος από τον πραγματικό.
Η μέθοδος αντιμετώπισης ενός προβλήματος γεωμετρικού τόπου 🔎
Η αντιμετώπιση ενός προβλήματος γεωμετρικού τόπου απαιτεί μια ιδιαίτερη διαδικασία: δεν αρκεί μία απόδειξη, χρειάζονται δύο.
- Ευθύ: Παίρνουμε ένα τυχαίο σημείο που έχει την ιδιότητα και δείχνουμε ότι ανήκει σε ένα συγκεκριμένο σχήμα.
- Αντίστροφο: Παίρνουμε ένα τυχαίο σημείο του σχήματος αυτού και δείχνουμε ότι έχει την ιδιότητα.
Μόνο όταν αποδειχθούν και τα δύο μπορούμε να πούμε ότι ο ζητούμενος γεωμετρικός τόπος είναι ακριβώς αυτό το σχήμα.
Ας δούμε ένα παράδειγμα:
Παράδειγμα: Να βρεθεί ο γεωμετρικός τόπος των κέντρων των κύκλων, που διέρχονται από δύο σταθερά σημεία Α και Β. 💡
Λύση:
Έστω Μ ένα σημείο του ζητούμενου γεωμετρικού τόπου, δηλαδή το κέντρο ενός κύκλου που διέρχεται από τα Α, Β. Τότε , ως ακτίνες του ίδιου κύκλου και επομένως το Μ ανήκει στη μεσοκάθετο ε του τμήματος ΑΒ. ✅
Αντίστροφα: Έστω Ν ένα σημείο της μεσοκαθέτου ε του ΑΒ. Τότε θα είναι , οπότε ο κύκλος (Ν, ΝΑ) διέρχεται και από το Β. ✅
Επομένως κάθε σημείο της ε είναι κέντρο κύκλου που διέρχεται από τα Α, Β.
Άρα ο ζητούμενος γεωμετρικός τόπος είναι η μεσοκάθετος ε του τμήματος ΑΒ. ✨
Το παράδειγμα δείχνει κάτι που δεν είναι προφανές με την πρώτη ματιά: από δύο σταθερά σημεία Α και Β δεν περνάει ένας κύκλος, αλλά άπειροι. Κάθε σημείο της μεσοκαθέτου του ΑΒ δίνει και έναν διαφορετικό κύκλο, και όσο απομακρύνεται το κέντρο πάνω στη μεσοκάθετο τόσο μεγαλώνει η ακτίνα του.