Κατακόρυφη - Οριζόντια Μετατόπιση Καμπύλης 📈
Κατακόρυφη μετατόπιση καμπύλης ⬆️⬇️
Μετατόπιση προς τα πάνω
Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση .
Επειδή
η γραφική παράσταση της συνάρτησης θα αποτελείται από τις ημιευθείες , με και , με , που έχουν αρχή το σημείο και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών και αντίστοιχα.
Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της .
Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της κατακόρυφα και προς τα πάνω κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της . Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:
που σημαίνει ότι για κάθε το είναι κατά 1 μονάδα μεγαλύτερο του .
Η γραφική παράσταση της συνάρτησης , με , όπου , προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της κατά μονάδες προς τα πάνω ⬆️.
Μετατόπιση προς τα κάτω
Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση .
Επειδή
η γραφική παράσταση της θα αποτελείται από τις ημιευθείες , με και , με , που έχουν αρχή το σημείο και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών και αντίστοιχα.
Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της .
Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της κατακόρυφα και προς τα κάτω κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της . Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:
που σημαίνει ότι για κάθε το είναι κατά 1 μονάδα μικρότερο του .
Η γραφική παράσταση της συνάρτησης , με , όπου , προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της κατά μονάδες προς τα κάτω ⬇️.
Οριζόντια μετατόπιση καμπύλης ⬅️➡️
Μετατόπιση προς τα δεξιά
Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση . Επειδή
η γραφική παράσταση της θα αποτελείται από τις ημιευθείες , με και , με , που έχουν αρχή το σημείο και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών και αντίστοιχα. Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της .
Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της οριζόντια και προς τα δεξιά κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της . Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:
που σημαίνει ότι η τιμή της στη θέση είναι ίδια με την τιμή της στη θέση .
Η γραφική παράσταση της συνάρτησης , με , όπου , προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της γραφικής παράστασης της κατά μονάδες προς τα δεξιά ➡️.
Πράγματι, επειδή , η τιμή της στη θέση είναι ίδια με την τιμή της στη θέση , που βρίσκεται μονάδες αριστερότερα της θέσης . Άρα, η γραφική παράσταση της θα βρίσκεται μονάδες δεξιότερα της γραφικής παράστασης της .
Μετατόπιση προς τα αριστερά
Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση . Επειδή
η γραφική παράσταση της θα αποτελείται από τις ημιευθείες , με και , με , που έχουν αρχή το σημείο και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών και αντίστοιχα. Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της .
Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της οριζόντια και προς τα αριστερά κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της . Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:
που σημαίνει ότι η τιμή της στη θέση είναι ίδια με την τιμή της στη θέση .
Η γραφική παράσταση της συνάρτησης , με , όπου , προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της γραφικής παράστασης της κατά μονάδες προς τα αριστερά ⬅️.
Πράγματι, επειδή , η τιμή της στη θέση είναι ίδια με την τιμή της στη θέση , που βρίσκεται μονάδες δεξιότερα της θέσης . Άρα, η γραφική παράσταση της θα βρίσκεται μονάδες αριστερότερα της γραφικής παράστασης της .
Η φορά της οριζόντιας μετατόπισης είναι αντίστροφη από αυτό που δείχνει το πρόσημο μέσα στην παρένθεση: το μετατοπίζει δεξιά, ενώ το μετατοπίζει αριστερά. Πολλοί μαθητές μπερδεύονται εδώ, γιατί στην κατακόρυφη μετατόπιση το πρόσημο δείχνει σωστά τη φορά ( πάνω, κάτω).
Εφαρμογή 💡
Να παρασταθεί γραφικά η συνάρτηση .
Λύση
Αρχικά χαράσσουμε την , που όπως είδαμε προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της κατά 3 μονάδες προς τα αριστερά ⬅️.
Στη συνέχεια χαράσσουμε την , που όπως είδαμε προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της κατά 2 μονάδες προς τα πάνω ⬆️.
Σύνοψη μετατοπίσεων 📋
| Τύπος | Μετατόπιση της |
|---|---|
| , | Προς τα πάνω κατά |
| , | Προς τα κάτω κατά |
| , | Προς τα δεξιά κατά |
| , | Προς τα αριστερά κατά |