1. Βασική Θεωρία
Προσθέσαμε νέο παιχνίδι γι' αυτό το μάθημα!
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Κατακόρυφη - Οριζόντια Μετατόπιση Καμπύλης 📈

Κατακόρυφη μετατόπιση καμπύλης ⬆️⬇️

Μετατόπιση προς τα πάνω

Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση f(x)=∣x∣+1f(x) = |x| + 1.

Επειδή

η γραφική παράσταση της συνάρτησης f(x)=∣x∣+1f(x) = |x| + 1 θα αποτελείται από τις ημιευθείες y=−x+1y = -x + 1, με x≤0x \le 0 και y=x+1y = x + 1, με x≥0x \ge 0, που έχουν αρχή το σημείο (0,1)(0, 1) και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών x′Oyx'Oy και xOyxOy αντίστοιχα.

Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x|.

Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x| κατακόρυφα και προς τα πάνω κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της f(x)=∣x∣+1f(x) = |x| + 1. Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:

που σημαίνει ότι για κάθε x∈Rx \in \mathbb{R} το f(x)f(x) είναι κατά 1 μονάδα μεγαλύτερο του ϕ(x)\phi(x).

Ορισμός

Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ff, με f(x)=ϕ(x)+cf(x) = \phi(x) + c, όπου c>0c > 0, προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της ϕ\phi κατά cc μονάδες προς τα πάνω ⬆️.

Μετατόπιση προς τα κάτω

Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση f(x)=∣x∣−1f(x) = |x| - 1.

Επειδή

η γραφική παράσταση της f(x)=∣x∣−1f(x) = |x| - 1 θα αποτελείται από τις ημιευθείες y=−x−1y = -x - 1, με x≤0x \le 0 και y=x−1y = x - 1, με x≥0x \ge 0, που έχουν αρχή το σημείο (0,−1)(0, -1) και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών x′Oyx'Oy και xOyxOy αντίστοιχα.

Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x|.

Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x| κατακόρυφα και προς τα κάτω κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της f(x)=∣x∣−1f(x) = |x| - 1. Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:

που σημαίνει ότι για κάθε x∈Rx \in \mathbb{R} το f(x)f(x) είναι κατά 1 μονάδα μικρότερο του ϕ(x)\phi(x).

Ορισμός

Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ff, με f(x)=ϕ(x)−cf(x) = \phi(x) - c, όπου c>0c > 0, προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της ϕ\phi κατά cc μονάδες προς τα κάτω ⬇️.

Οριζόντια μετατόπιση καμπύλης ⬅️➡️

Μετατόπιση προς τα δεξιά

Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση f(x)=∣x−1∣f(x) = |x - 1|. Επειδή

η γραφική παράσταση της f(x)=∣x−1∣f(x) = |x - 1| θα αποτελείται από τις ημιευθείες y=−x+1y = -x + 1, με x≤1x \le 1 και y=x−1y = x - 1, με x≥1x \ge 1, που έχουν αρχή το σημείο (1,0)(1, 0) και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών x′Oyx'Oy και xOyxOy αντίστοιχα. Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x|.

Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x| οριζόντια και προς τα δεξιά κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της f(x)=∣x−1∣f(x) = |x - 1|. Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:

που σημαίνει ότι η τιμή της f(x)=∣x−1∣f(x) = |x - 1| στη θέση xx είναι ίδια με την τιμή της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x| στη θέση x−1x - 1.

Ορισμός

Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ff, με f(x)=ϕ(x−c)f(x) = \phi(x - c), όπου c>0c > 0, προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της γραφικής παράστασης της ϕ\phi κατά cc μονάδες προς τα δεξιά ➡️.

Πράγματι, επειδή f(x)=ϕ(x−c)f(x) = \phi(x - c), η τιμή της ff στη θέση xx είναι ίδια με την τιμή της ϕ\phi στη θέση x−cx - c, που βρίσκεται cc μονάδες αριστερότερα της θέσης xx. Άρα, η γραφική παράσταση της ff θα βρίσκεται cc μονάδες δεξιότερα της γραφικής παράστασης της ϕ\phi.

Μετατόπιση προς τα αριστερά

Ας θεωρήσουμε τη συνάρτηση f(x)=∣x+1∣f(x) = |x + 1|. Επειδή

η γραφική παράσταση της f(x)=∣x+1∣f(x) = |x + 1| θα αποτελείται από τις ημιευθείες y=−x−1y = -x - 1, με x≤−1x \le -1 και y=x+1y = x + 1, με x≥−1x \ge -1, που έχουν αρχή το σημείο (−1,0)(-1, 0) και είναι παράλληλες με τις διχοτόμους των γωνιών x′Oyx'Oy και xOyxOy αντίστοιχα. Αυτές οι ημιευθείες αποτελούν τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x|.

Επομένως, αν μετατοπίσουμε τη γραφική παράσταση της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x| οριζόντια και προς τα αριστερά κατά 1 μονάδα, τότε αυτή θα συμπέσει με τη γραφική παράσταση της f(x)=∣x+1∣f(x) = |x + 1|. Αυτό, άλλωστε, ήταν αναμενόμενο, αφού ισχύει:

που σημαίνει ότι η τιμή της f(x)=∣x+1∣f(x) = |x + 1| στη θέση xx είναι ίδια με την τιμή της ϕ(x)=∣x∣\phi(x) = |x| στη θέση x+1x + 1.

Ορισμός

Η γραφική παράσταση της συνάρτησης ff, με f(x)=ϕ(x+c)f(x) = \phi(x + c), όπου c>0c > 0, προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της γραφικής παράστασης της ϕ\phi κατά cc μονάδες προς τα αριστερά ⬅️.

Πράγματι, επειδή f(x)=ϕ(x+c)f(x) = \phi(x + c), η τιμή της ff στη θέση xx είναι ίδια με την τιμή της ϕ\phi στη θέση x+cx + c, που βρίσκεται cc μονάδες δεξιότερα της θέσης xx. Άρα, η γραφική παράσταση της ff θα βρίσκεται cc μονάδες αριστερότερα της γραφικής παράστασης της ϕ\phi.

Εφαρμογή 💡

Να παρασταθεί γραφικά η συνάρτηση f(x)=∣x+3∣+2f(x) = |x + 3| + 2.

Λύση

Αρχικά χαράσσουμε την y=∣x+3∣y = |x + 3|, που όπως είδαμε προκύπτει από μια οριζόντια μετατόπιση της y=∣x∣y = |x| κατά 3 μονάδες προς τα αριστερά ⬅️.

Στη συνέχεια χαράσσουμε την y=∣x+3∣+2y = |x + 3| + 2, που όπως είδαμε προκύπτει από μια κατακόρυφη μετατόπιση της γραφικής παράστασης της y=∣x+3∣y = |x + 3| κατά 2 μονάδες προς τα πάνω ⬆️.

Σύνοψη μετατοπίσεων 📋

ΤύποςΜετατόπιση της CϕC_\phi
f(x)=ϕ(x)+cf(x) = \phi(x) + c, c>0c > 0Προς τα πάνω κατά cc
f(x)=ϕ(x)−cf(x) = \phi(x) - c, c>0c > 0Προς τα κάτω κατά cc
f(x)=ϕ(x−c)f(x) = \phi(x - c), c>0c > 0Προς τα δεξιά κατά cc
f(x)=ϕ(x+c)f(x) = \phi(x + c), c>0c > 0Προς τα αριστερά κατά cc