Οι κατακτήσεις της Ρώμης στη Δύση 🗺️
Ενώ οι ρωμαϊκές λεγεώνες προχωρούσαν στην Ανατολή, υποτάσσοντας τα ελληνιστικά βασίλεια, η Ρώμη δεν εγκατέλειψε το δυτικό μέτωπο. Αντίθετα, μέσα στον 2ο και τον 1ο αιώνα π.Χ. ολοκλήρωσε την κατάκτηση της δυτικής Μεσογείου, εξαλείφοντας τον παλιό της αντίπαλο και προχωρώντας σε περιοχές που κανείς Ρωμαίος δεν είχε φανταστεί ότι θα ανήκαν στο κράτος του.
Ο Γ' Καρχηδονιακός πόλεμος (149-146 π.Χ.) 🔥
Η εκκρεμότητα με την Καρχηδόνα έκλεισε οριστικά με τον τρίτο και τελευταίο πόλεμο ανάμεσα στις δύο πόλεις. Η Καρχηδόνα δεν αποτελούσε πλέον πραγματική απειλή μετά τις ήττες της, ωστόσο η Ρώμη επέλεξε την πλήρη εξόντωση.
Ο πόλεμος τελείωσε με την καταστροφή της Καρχηδόνας από τον Σκιπίωνα Αιμιλιανό, ο οποίος για τη νίκη του αυτή ονομάστηκε Αφρικανός. Η πόλη που για αιώνες ήλεγχε το εμπόριο της Μεσογείου έπαψε να υπάρχει.
Οι Ρωμαίοι στρατηγοί έπαιρναν συχνά ως τιμητικό προσωνύμιο το όνομα της χώρας που είχαν κατακτήσει. Έτσι ο Σκιπίων Αιμιλιανός ονομάστηκε Αφρικανός μετά την καταστροφή της Καρχηδόνας — το όνομα της νίκης γινόταν κομμάτι του ίδιου του ονόματος του νικητή.
Η εξέγερση στην Ισπανία ⚔️
Η Ισπανία είχε περιέλθει στους Ρωμαίους ήδη από τους Καρχηδονιακούς πολέμους, η κατοχή της όμως δεν ήταν εύκολη. Στα μέσα του 2ου αιώνα π.Χ. η κακή διοίκηση των Ρωμαίων προκάλεσε γενικευμένη εξέγερση των ντόπιων πληθυσμών.
Η εξέγερση αποδείχθηκε εξαιρετικά ανθεκτική: διήρκεσε περίπου είκοσι χρόνια. Τελικά ο Σκιπίων Αιμιλιανός — ο ίδιος που είχε καταστρέψει την Καρχηδόνα — υπέταξε την Ισπανία το 133 π.Χ.
Το αποτέλεσμα δικαίωσε την επιμονή των Ρωμαίων: η Ισπανία, με τα πλούσια μεταλλεία και τα γόνιμα εδάφη της, έγινε η πλουσιότερη επαρχία της Δύσης.
Η ισπανική εξέγερση δεν ξέσπασε επειδή οι Ρωμαίοι κατέκτησαν τη χώρα, αλλά επειδή τη διοίκησαν άσχημα. Είκοσι χρόνια πολέμου ήταν το τίμημα, πολύ περισσότερα από όσα κόστισε η ίδια η αρχική κατάκτηση.
Οι κατακτήσεις στη Γαλατία 🌍
Η Γαλατία ήταν χωρισμένη, στη ρωμαϊκή αντίληψη, σε δύο τμήματα, ανάλογα με τη θέση τους σε σχέση με τις Άλπεις:
- Η Εντεύθεν των Άλπεων Γαλατία κατακτήθηκε πλήρως κατά τον 2ο αιώνα π.Χ. Στην περιοχή αυτή οι Ρωμαίοι δημιούργησαν την επαρχία της Ναρβωνίτιδας, η οποία είχε τεράστια στρατηγική σημασία: εξασφάλιζε τη χερσαία επικοινωνία ανάμεσα στην Ιταλία και την Ισπανία.
- Η Εκείθεν των Άλπεων Γαλατία, δηλαδή η κεντρική και βόρεια Γαλλία, αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη υπόθεση. Η κατάκτησή της ολοκληρώθηκε με μεγάλες δυσκολίες μόλις τον 1ο αιώνα π.Χ.
Η Μεσόγειος γίνεται «mare nostrum» 🌊
Μέχρι τα τέλη του 2ου αιώνα π.Χ. οι Ρωμαίοι είχαν κυριαρχήσει σε όλες τις ακτές της Μεσογείου, τόσο της ανατολικής όσο και της δυτικής. Καμία δύναμη δεν μπορούσε πλέον να αμφισβητήσει τον έλεγχό τους ούτε στη θάλασσα ούτε στις παράκτιες περιοχές.
Το γεγονός αυτό αποτυπώθηκε σε μια φράση που έγινε σύμβολο ολόκληρης της εποχής: οι Ρωμαίοι άρχισαν να αποκαλούν τη Μεσόγειο mare nostrum, δηλαδή «η δική μας θάλασσα».
Η έκφραση mare nostrum δεν ήταν απλώς καύχημα. Περιέγραφε μια πραγματικότητα μοναδική στην ιστορία: για πρώτη — και ουσιαστικά μοναδική — φορά, ολόκληρη η ακτογραμμή μιας θάλασσας ανήκε σε ένα και μόνο κράτος.
Έτσι, στο τέλος αυτής της πορείας, η Ρώμη δεν ήταν πια μία δύναμη ανάμεσα σε άλλες, αλλά η δύναμη του μεσογειακού κόσμου.