Η Κωνσταντινούπολη οχυρώνεται και στολίζεται με έργα τέχνης 🏛️

Μια πόλη δεν γίνεται πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας από τη μια μέρα στην άλλη. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ήθελε το Βυζάντιο, τη νέα του πρωτεύουσα, να μη ζηλεύει τίποτα από την παλιά πρωτεύουσα, τη Ρώμη. Γι' αυτό έστειλε εκεί χιλιάδες εργάτες και τεχνίτες, με εντολή να χτίσουν μια πόλη οχυρή, πλούσια και όμορφη, άξια να λέγεται νέα Ρώμη.

🏗️ Έξι χρόνια δουλειάς για μια νέα πρωτεύουσα

Ο Κωνσταντίνος μάζεψε τεχνίτες και εργάτες από όλες τις γωνιές της αυτοκρατορίας και τους έβαλε να δουλέψουν χωρίς σταμάτημα. Το έργο κράτησε έξι ολόκληρα χρόνια. Η πόλη θεμελιώθηκε τον Νοέμβριο του 324 μ.Χ. και τα εγκαίνιά της έγιναν τον Μάιο του 330 μ.Χ., με μεγάλες γιορτές.

🌊 Γιατί διάλεξαν αυτό το σημείο

Το Βυζάντιο βρισκόταν σε εξαιρετική θέση, ανάμεσα σε θάλασσες. Ήταν χτισμένο πάνω σε λόφους που κατέβαιναν ομαλά προς τη θάλασσα, στο σημείο όπου περνούσαν τα πλοία για να μπουν ή να βγουν από τον Εύξεινο Πόντο. Όποιος έλεγχε αυτό το πέρασμα, έλεγχε και το εμπόριο που γινόταν εκεί. Από τη θάλασσα λοιπόν η πόλη είχε μεγάλα πλεονεκτήματα: ασφάλεια και πλούτο από το εμπόριο.

Από τη στεριά όμως τα πράγματα ήταν πιο δύσκολα. Η περιοχή γύρω βρισκόταν κοντά σε γειτονικούς λαούς που συχνά επιτίθονταν και άρπαζαν τη σοδειά, παρόλο που η γη ήταν πολύ εύφορη. Γι' αυτό η οχύρωση της πόλης από τη μεριά της στεριάς ήταν εξίσου σημαντική με την οχύρωση από τη θάλασσα.

🛡️ Η πόλη οχυρώνεται

Η ασφάλεια ήταν πρώτη προτεραιότητα για τον Κωνσταντίνο. Επισκεύασε την παλιά ακρόπολη και τα παλιά τείχη του Βυζαντίου, και έχτισε καινούρια τείχη για να προστατέψει και τις νέες συνοικίες που είχαν προστεθεί γύρω από την παλιά πόλη. Έτσι η Κωνσταντινούπολη οχυρώθηκε και από τη στεριά και από τη θάλασσα.

Για να είναι σίγουρος ότι τα τείχη θα φυλάσσονταν καλά και στο μέλλον, ο αυτοκράτορας έδωσε τίτλους, προνόμια και οικονομικά κίνητρα σε όσους ανέλαβαν να φροντίζουν την ασφάλεια των τειχών και της πόλης.

🏛️ Κτίσματα και έργα τέχνης στολίζουν την πόλη

Στο κέντρο της νέας πρωτεύουσας χτίστηκε μια μεγάλη αγορά, με ένα άγαλμα του ίδιου του αυτοκράτορα στην κορυφή της. Για να γίνει η πόλη ακόμα πιο εντυπωσιακή, μεταφέρθηκαν εκεί έργα τέχνης από τη Ρώμη και από άλλα μέρη της αυτοκρατορίας, ώστε να διακοσμήσουν τις πλατείες, την αγορά και τους υπόλοιπους δημόσιους χώρους.

Ο Κωνσταντίνος δεν πείραξε τους παλιούς ναούς και βωμούς που υπήρχαν ήδη στο Βυζάντιο, αφιερωμένους στις παλιές θρησκείες. Παράλληλα όμως έχτισε και νέους χριστιανικούς ναούς, ανάμεσά τους την Αγία Σοφία, την Αγία Ειρήνη και τους Αγίους Αποστόλους. Στον ναό των Αγίων Αποστόλων τάφηκε αργότερα και ο ίδιος ο Κωνσταντίνος, το 337 μ.Χ. Όσα από αυτά τα έργα δεν πρόλαβε να τελειώσει ο ίδιος, τα ολοκλήρωσε ο γιος του, ο Κωνστάντιος.

💧 Νερό για όλους

Μια μεγάλη πόλη χρειάζεται άφθονο νερό. Γι' αυτό κατασκευάστηκαν κρήνες, λουτρά και υδραγωγεία που έφερναν νερό από μακριά. Χτίστηκαν επίσης τεράστιες δεξαμενές, ικανές να κρατήσουν νερό για έξι ολόκληρους μήνες, ώστε η πόλη να μην κινδυνεύει ούτε σε περίοδο πολιορκίας.

Με όλα αυτά τα έργα, η Κωνσταντινούπολη απέκτησε ασφάλεια, ομορφιά και άνεση, και έγινε πραγματικά ισάξια της Ρώμης.

📖 Θρύλοι για το χτίσιμο της πόλης

Γύρω από την ίδρυση της Κωνσταντινούπολης δημιουργήθηκαν με τον καιρό διάφοροι θρύλοι, που δείχνουν πόσο σπουδαία θεωρούσαν οι άνθρωποι της εποχής αυτό το γεγονός.

Ένας θρύλος λέει πως ο Κωνσταντίνος σκέφτηκε αρχικά να χτίσει τη νέα πρωτεύουσα στην Τροία, τον τόπο απ' όπου, σύμφωνα με την παράδοση, είχε ξεκινήσει ο Αινείας για να φτάσει στην Ιταλία και να θεμελιώσει το ρωμαϊκό κράτος. Ενώ όμως βρισκόταν εκεί και σχεδίαζε την πόλη, είδε στο όνειρό του έναν άγγελο που τον συμβούλεψε να διαλέξει άλλο μέρος. Έτσι κατέληξε τελικά στο Βυζάντιο.

Ένας δεύτερος θρύλος αφηγείται πως ο ίδιος ο Κωνσταντίνος χάραξε με ένα ακόντιο τα όρια της νέας πόλης, προχωρώντας τόσο πολύ που οι αυλικοί του απόρησαν και τον ρώτησαν πόσο ακόμα σκόπευε να προχωρήσει. Εκείνος απάντησε πως θα προχωρούσε μέχρι να σταματήσει «αυτός που βαδίζει μπροστά του» -- εννοώντας πως κάποια θεϊκή δύναμη τον καθοδηγούσε.