Ταξίδι στο διάστημα 🚀🌌

Πριν διαβάσουμε 📖

Το απόσπασμα είναι από το βιβλίο «Λύδρα, το αστέρι της σιωπής» της Δήμητρας Παΐζη-Πρόκου. Ανήκει κι αυτό στην επιστημονική φαντασία, αλλά έχει μια σημαντική διαφορά: είναι γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο. Ο ίδιος ο Μιχάλης μας λέει τι βλέπει και τι νιώθει («δεν αισθανόμουν», «είδα», «με συγκλόνισε»).

Το κείμενο είναι κυρίως μια περιγραφή. Καθώς διαβάζεις, πρόσεξε τις παρομοιώσεις: με τι μοιάζουν τα αστέρια, με τι ο ουρανός, με τι η Γη.

Το κείμενο ✍️

Ένας νεαρός επιστήμονας, ο Μιχάλης, κατασκευάζει μια συσκευή η οποία προκαλεί το ενδιαφέρον εξωγήινων, που τον παίρνουν μαζί τους για να του δείξουν τα μυστικά του περίεργου πλανήτη από τον οποίο προέρχονται.

Όσο κι αν αυτό φαίνεται παράξενο, δεν αισθανόμουν πια ούτε φόβο ούτε αγωνία για την κατάσταση όπου βρισκόμουν. Ποια στιγμή απογειωθήκαμε δεν το 'νιωσα. Μόνο τη Σελήνη είδα ξαφνικά στην οθόνη μπροστά μου. Ο Άνον πάτησε κι άλλα κουμπιά. Μ' ένα απ' αυτά έπιασε κάποια αόρατα ραδιοκύματα που πλημμύρισαν την καμπίνα μας.

Ύστερα έχασα και τη Σελήνη, το μόνο νήμα που με κρατούσε δεμένο ακόμα με τη Γη. Το 'χασα και βρέθηκα χαμένος στο χάος. Όλοι πλέαμε στο κοσμικό χάος. Ο δίσκος μας κι εμείς. Ο Άνον δε μιλούσε. Ίσως με άφηνε να γεμίζω εντυπώσεις. Ίσως πάλι το ταξίδι να ήταν τόσο μακρύ, ώστε είχε καιρό για χρήσιμες κουβέντες. Αφέθηκα λοιπόν στη γαλήνη μας…

Ο Άνον πάτησε δυο κουμπιά κι οι πλαϊνοί αντικριστοί μεταλλικοί τοίχοι σηκώθηκαν. Το θέαμα με κάρφωσε στη θέση μου. Από τη μια μεριά του δίσκου όπου βρισκόταν ο Ήλιος ήταν μέρα ακόμα· από την άλλη βασίλευε νύχτα. Διαχωριστική γραμμή δεν υπήρχε. Το φως χανόταν μες στο σκοτάδι, σαν κάπου εκεί να συναντούσε το σούρουπο. Μπροστά και πάνω μας ο κατάμαυρος ουρανός, σπαρμένος με μυριάδες αστέρια, άλλα μεγαλύτερα και άλλα μικρότερα, σαν κεφαλάκια καρφίτσας, μα πολύ φωτεινά, με απαλές αποχρώσεις στο άσπρο, το γαλανό, το κίτρινο, το κοκκινωπό. Ο νυχτερινός ουρανός έμοιαζε τώρα μαύρος βελούδινος πελώριος θόλος που στην εσωτερική του επιφάνεια ήταν καρφωμένα τ' αστέρια. Άλλες στιγμές φάνταζε σαν ένα κλειστό ημισφαίριο με έντονο περίγραμμα. Ύστερα πρόσεξα πως τ' αστέρια δεν ήταν καρφωμένα στον ουρανό όπως φαίνονται από τη Γη, αλλά κρέμονταν μέσα στο χάος.

Ο Άνον άφησε από τα χέρια του κάποιο είδος μοχλού: «Δε χρειάζεται πια να κυβερνήσει κανείς το σκάφος μας. Η πορεία του ρυθμίζεται εντελώς αυτόματα. Εκείνη η χειρολαβή βάζει σε κίνηση το περισκόπιο. Κοίταξε, να η Γη σας! Έχει μείνει πίσω στ' αριστερά».

Η θέα της μάνας Γης που έμοιαζε με φωτεινό γαλάζιο δίσκο με συγκλόνισε. Συνειδητοποίησα ότι ταξιδεύαμε σε μια απύθμενη άβυσσο κι ίσως να μην ξαναγύριζα πίσω ποτέ πια. Ο Άνον με επανέφερε στην πραγματικότητα. Άνοιξε ένα μεταλλικό συρτάρι και έβγαλε δύο πελώρια χάπια.

– Το πρωινό μας, όπως θα λέγατε και στη Γη.

Δήμητρα Παΐζη-Πρόκου, «Λύδρα, το αστέρι της σιωπής», Αγροτικές Συνεταιριστικές Εκδόσεις, Αθήνα, 1987

Τι μας λέει το κείμενο 🔍

Ο ήρωας και το ταξίδι

Ο Μιχάλης, νεαρός επιστήμονας, φτιάχνει μια συσκευή που τραβάει το ενδιαφέρον εξωγήινων. Εκείνοι τον παίρνουν μαζί τους για να του δείξουν τον πλανήτη τους. Οδηγός του σκάφους είναι ο Άνον.

Το πιο περίεργο είναι ότι ο Μιχάλης δε φοβάται: «δεν αισθανόμουν πια ούτε φόβο ούτε αγωνία». Δεν κατάλαβε καν πότε απογειώθηκαν.

Το ταξίδι μέσα στο χάος

Πρώτα βλέπει τη Σελήνη στην οθόνη. Ύστερα τη χάνει κι αυτήν, «το μόνο νήμα που με κρατούσε δεμένο ακόμα με τη Γη». Τότε νιώθει χαμένος στο κοσμικό χάος, όπου όλοι «πλέουν». Ο Άνον δε μιλάει, κι ο Μιχάλης αφήνεται στη γαλήνη.

Η μεγάλη περιγραφή

Όταν σηκώνονται οι μεταλλικοί τοίχοι, ο Μιχάλης βλέπει ένα θέαμα που τον «καρφώνει στη θέση του».

Η θέα της Γης

Ο Άνον αφήνει τον μοχλό και εξηγεί ότι το σκάφος δε χρειάζεται πια οδηγό: η πορεία ρυθμίζεται αυτόματα. Δείχνει τη χειρολαβή που κινεί το περισκόπιο και λέει: «Κοίταξε, να η Γη σας!»

Η θέα της «μάνας Γης», που μοιάζει με φωτεινό γαλάζιο δίσκο, τον συγκλονίζει. Τότε συνειδητοποιεί ότι ταξιδεύει σε μια απύθμενη άβυσσο και ίσως να μη γυρίσει ποτέ πίσω. Ο Άνον τον επαναφέρει στην πραγματικότητα με δύο πελώρια χάπια: «Το πρωινό μας, όπως θα λέγατε και στη Γη».

Πώς γράφουμε περιγραφή εξωτερικού χώρου 🖼️

Το κείμενο είναι υπόδειγμα περιγραφής. Όταν περιγράφουμε έναν εξωτερικό χώρο, αναφέρουμε:

1. Τα γενικά χαρακτηριστικά του χώρου
2. Τα αντικείμενα που βλέπουμε, αρχίζοντας από τα πιο κοντινά και προχωρώντας στα πιο μακρινά
3. Τις πιο χαρακτηριστικές λεπτομέρειες
4. Τις ομοιότητες και τις διαφορές με ανάλογους χώρους που έχουμε δει
5. Τα συναισθήματα που μας προκαλεί η θέα του χώρου

Οι λέξεις της περιγραφής 🎨

Οι περιγραφές ζωντανεύουν με επίθετα. Δες τι επίθετα ταιριάζουν με ποια ουσιαστικά:

Έλεγξε αν το κατάλαβες ✅

1. Ποιος αφηγείται την ιστορία και σε ποιο πρόσωπο;
2. Πώς ένιωθε ο Μιχάλης στην αρχή του ταξιδιού;
3. Τι ήταν η Σελήνη για εκείνον και τι έγινε όταν την έχασε;
4. Με τι παρομοιάζει τον νυχτερινό ουρανό και με τι τα αστέρια;
5. Τι ανακάλυψε για τα αστέρια που δε φαίνεται από τη Γη;
6. Ποια στιγμή τον συγκλόνισε περισσότερο και γιατί;