Τηλεόραση και διαφήμιση 📺🛍️
Τα κείμενα που ακολουθούν δεν τα έγραψε δημοσιογράφος ούτε συγγραφέας: τα έγραψαν παιδιά σαν κι εσένα, μαθητές της Ε' και της Στ' τάξης του Δημοτικού Σχολείου της Παναγίας Θάσου, μέσα σε ένα σχέδιο εργασίας με θέμα «Παιδί και τηλεόραση». Καθένα βλέπει τις διαφημίσεις από άλλη γωνία. Πρόσεξε τι ακριβώς κατηγορούν και με ποια ρήματα το λένε.
Δείτε τι έγραψαν μερικά παιδιά για τις διαφημίσεις:
Μεθοδίου Σταύρος
...Σε κάθε σπίτι σήμερα έχει μπει η τηλεόραση και, όπως γνωρίζουμε, κάθε μέρα βομβαρδιζόμαστε από τις διάφορες διαφημίσεις που προβάλλει. Οι περισσότερες από αυτές προσπαθούν να μας παραπλανήσουν και να μας κάνουν να πάρουμε διάφορα άχρηστα πράγματα. Μερικές διαφημίσεις λένε: «Aν πιεις ένα συγκεκριμένο αναψυκτικό, θα γίνεις σούπερ δυνατός σαν αυτόν που το διαφημίζει». Αυτές οι διαφημίσεις σού κάνουν κυριολεκτικά πλύση εγκεφάλου και κυρίως επηρεάζουν τα μικρά παιδιά, που στην ηλικία τους είναι φυσικό να τις πιστεύουν.
Έλληνα Νάνση
…Σε μια διαφήμιση λένε πως με το απορρυπαντικό νέας γενιάς βγαίνουν όλοι οι λεκέδες, ενώ με τα απορρυπαντικά παλιάς γενιάς δεν έβγαιναν. Άρα δείχνουν και μόνοι τους ότι παλιά μάς κορόιδευαν, αφού και τότε τα ίδια μάς έλεγαν. Μήπως και τώρα δε μας κοροϊδεύουν;
Υπάρχει και κάτι άλλο που εκνευρίζει κάθε τηλεθεατή. Εκεί που βλέπεις μια σειρά και έχεις πάρα πολλή αγωνία να δεις τι θα γίνει, βγαίνει κάποιος εκεί πέρα και σου λέει: «Τι προτιμάει ο πίθηκος; Κόκα κόλα ή Πέψι κόλα;». Φυσικά εμείς ξέρουμε ότι στον πίθηκο αρέσουν μόνο οι μπανάνες🍌. Αλλά, μέχρι να δούμε τι προτιμάει ο πίθηκος, περνάνε 5 λεπτά και μετά έχει κι άλλες διαφημίσεις και, όταν τελειώνουν, βλέπεις τους τίτλους της σειράς και γράφει: «Η συνέχεια την άλλη Τρίτη».
Προβά Ελευθερία
...Τώρα, για να είμαστε δίκαιοι, καλές είναι οι διαφημίσεις αλλά έχουν πάντα καλό σκοπό; Ας πάρουμε, για παράδειγμα, ένα φανταστικό αναψυκτικό κι ας το ονομάσουμε "ΖΑΦ". Στη διαφήμιση λένε: «Γεια σας. Με λένε Βρασίδα. Η ζωή μου μέχρι τώρα ήταν μονότονη. Δεν είχε κανένα ενδιαφέρον. Ώσπου ήρθε το "ΖΑΦ" και η ζωή μου άλλαξε. Ήταν γεμάτο ενέργεια και ζωτικότητα. Το "ΖΑΦ" με έσωσε. Περιμένει να σώσει και εσάς». Έτσι είναι οι γνωστές διαφημίσεις στην τηλεόραση.
Αλλά, αν το προσέξατε, λέει τι περιέχει αυτό το προϊόν; Λέει αν υπάρχουν βιταμίνες μέσα σε αυτό; Λέει αν έχουν χρησιμοποιηθεί συντηρητικά; Αφού δεν τα λέει αυτά, θα ήταν φυσικό εμείς να μην το προτιμήσουμε. Αλλά δυστυχώς εμείς κάνουμε το αντίθετο. Μας εντυπωσιάζει η διαφήμιση, μας υπνωτίζουν τα πειστικά λόγια και το προτιμάμε. Δυστυχώς αυτή είναι η σκληρή αλήθεια. Πρέπει όμως να ξυπνήσουμε. Να μην αφήνουμε τη διαφήμιση να μας παρασύρει.
(Από σχέδιο εργασίας: «Παιδί και τηλεόραση» της Ε' και Στ' τάξης του Δημοτικού Σχολείου της Παναγίας Θάσου)
Η Ελευθερία δεν κατηγορεί τη διαφήμιση για κάτι που λέει, αλλά για κάτι που δεν λέει: τι περιέχει το προϊόν, αν έχει βιταμίνες, αν έχει συντηρητικά. Η σιωπή σε μια διαφήμιση είναι συχνά πιο σημαντική από τα λόγια της.
Από τι αποτελείται μια τηλεοπτική διαφήμιση; 🎬
Κάθε τηλεοπτική διαφήμιση, όσο διαφορετική κι αν φαίνεται, έχει σχεδόν πάντα τρία μέρη:
- Το όνομα του προϊόντος.
- Μια λιγόλογη φράση – ένα σλόγκαν, σύνθημα – που προβάλλει το σημαντικότερο προσόν του προϊόντος. Αυτή η φράση πρέπει να είναι έξυπνη, χιουμοριστική, εντυπωσιακή, πρωτότυπη.
- Ένα σύντομο σκετς παιγμένο από ηθοποιούς, που να μας κάνει να συνδυάσουμε με ευχάριστα ή αστεία ή πολύ όμορφα πράγματα το προϊόν. Όλοι όσοι παίζουν σε αυτά είναι συνήθως «όμορφοι», «πλούσιοι» και «ευτυχισμένοι».
Το βιβλίο βάζει σε εισαγωγικά τις λέξεις «όμορφοι», «πλούσιοι», «ευτυχισμένοι». Θέλει να μας πει ότι αυτό δεν είναι η αλήθεια, αλλά μια εικόνα φτιαγμένη επίτηδες: αν συνδέσεις το προϊόν με τέτοιους ανθρώπους, νομίζεις ότι αγοράζοντάς το θα γίνεις κι εσύ σαν αυτούς.
Η προστακτική στα διαφημιστικά μηνύματα ✍️
Οι διαφημίσεις –στην τηλεόραση, σε ένα περιοδικό ή σε μια εφημερίδα– χρησιμοποιούν ρήματα σε προστακτική, γιατί δίνουν εντολή ή παρακίνηση: Δοκίμασε! Ζητήστε! Προτιμήστε!
Πολλές φορές όμως έχουν ορθογραφικά λάθη, ιδιαίτερα στην κατάληξη -στε. Έτσι, βλέπουμε πολύ συχνά την προστακτική τηλεφωνείστε, ενώ το σωστό είναι τηλεφωνήστε.
Η κατάληξη της προστακτικής γράφεται -ήστε με ήτα (τηλεφωνήστε, ζητήστε, προτιμήστε), όχι -είστε. Το -είστε ανήκει στην οριστική του ενεστώτα (εσείς τηλεφωνείτε).
Ας δούμε τι καταλάβαμε 🤔
- Ποια ρήματα χρησιμοποιεί ο Σταύρος για να κατηγορήσει τις διαφημίσεις;
- Τι ακριβώς αποδεικνύει η Νάνση με το παράδειγμα των απορρυπαντικών «νέας» και «παλιάς γενιάς»;
- Ποιες πληροφορίες λείπουν από τη διαφήμιση του φανταστικού αναψυκτικού «ΖΑΦ»;
- Ποια τρία μέρη έχει μια τηλεοπτική διαφήμιση;
- Γιατί οι διαφημίσεις προτιμούν την προστακτική;