Σκυταλοδρομία Ανάγνωσης 🏃📚
Η Σκυταλοδρομία Ανάγνωσης είναι ένα κοινό πρόγραμμα του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, του Υπουργείου Πολιτισμού και του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου 📚. Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία το σχολικό έτος 1999-2000, έπειτα από την πιλοτική εφαρμογή του στον νομό Έβρου το 1997-1998.
Το πρόγραμμα στοχεύει στην προώθηση της ανάγνωσης και απευθύνεται στους μαθητές της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, από την Γ' ως την ΣΤ' τάξη του Δημοτικού. Η πρωτοβουλία αυτή βοηθάει στην ενίσχυση της σχέσης των μαθητών με το βιβλίο και την ανάγνωση 📖.
Στη σκυταλοδρομία του στίβου ο κάθε αθλητής τρέχει ένα κομμάτι και δίνει τη σκυτάλη στον επόμενο. Εδώ η «σκυτάλη» είναι το βιβλίο: ένα παιδί το διαβάζει, το παρουσιάζει και το περνά στο επόμενο. Κανείς δεν τρέχει μόνος και η ομάδα κερδίζει μαζί.
Ποιος οργανώνει το πρόγραμμα 🏛️
Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (Ε.ΚΕ.ΒΙ.) είναι ένας οργανισμός που ιδρύθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1994, με σκοπό να βοηθήσει και να οργανώσει την εξάπλωση του βιβλίου. Για τον σκοπό αυτό διοργάνωσε το πρόγραμμα «Σκυταλοδρομία Ανάγνωσης», που μπορεί να εφαρμοστεί σε μία ή και περισσότερες σχολικές τάξεις.
Τα τέσσερα στάδια 🎯
- Η επιλογή των βιβλίων
- Α’ σκέλος Σκυταλοδρομίας: παρουσίαση βιβλίων
- Β’ σκέλος Σκυταλοδρομίας: δραστηριότητες και παρουσίαση δραστηριοτήτων
- Έπαινοι συμμετοχής
1. Η επιλογή των βιβλίων 📖
Στην αρχή της σχολικής χρονιάς φέρνετε στην τάξη και διαλέγετε, με τη βοήθεια του δασκάλου σας, όποιο βιβλίο προτιμάτε να διαβάσετε. Τα βιβλία μπορείτε να τα προμηθευτείτε από:
- τη βιβλιοθήκη της τάξης, του σχολείου, της συνοικίας, της πόλης ή του χωριού
- τα βιβλιοπωλεία
- την προσωπική σας βιβλιοθήκη
Επιλέγετε βιβλία με βάση τα ενδιαφέροντά σας: θέματα γνώσης, αθλητισμού, καθημερινότητας, περιπέτειας, μυστηρίου.
2. Α’ σκέλος: παρουσίαση βιβλίων 🎤
Οι παρουσιάσεις γίνονται καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, όποτε ένα παιδί ή μια ομάδα παιδιών έχουν διαβάσει κάποιο βιβλίο και είναι έτοιμα να το παρουσιάσουν. Μερικοί τρόποι παρουσίασης:
- Βιβλιοπαρουσίαση
- Συζήτηση για τους ήρωες: τι θα έκανα στη θέση τους; Ποιον θα ήθελα ή δε θα ήθελα για παρέα; Μια υποθετική συζήτηση των ηρώων για κάποιο επεισόδιο. Μια φανταστική συνέντευξη από έναν ήρωα. Ένα πορτρέτο τους, με στοιχεία του χαρακτήρα τους.
- Εικονογράφηση μέρους ή των σημαντικότερων επεισοδίων του βιβλίου
- Θεατρικό παιχνίδι με θέμα ένα επεισόδιο ή όλο το βιβλίο
Τι μας λένε το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο
Τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο εξώφυλλο και στο οπισθόφυλλο μάς δίνουν τις βασικές πληροφορίες για ένα έργο: ο τίτλος, το όνομα του συγγραφέα, η έκδοση, η εικονογράφηση, η μετάφραση (αν είναι ξένου συγγραφέα), η χρονολογία έκδοσης και το περιεχόμενο με τη μορφή περίληψης. Δίνεται δηλαδή μια πλήρης περιγραφή στον υποψήφιο αναγνώστη, για να αποφασίσει αν τον ενδιαφέρει το συγκεκριμένο βιβλίο.
Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και εσείς για τη βιβλιοθήκη της τάξης σας: να φτιάξετε μια σελίδα που θα συνοδεύει το βιβλίο που διαβάσατε και θα το παρουσιάζει στους συμμαθητές σας.
Το έντυπο βιβλιοπαρουσίασης ζητά ρητά «γράφω δυο λόγια αλλά δεν αποκαλύπτω το τέλος». Σκοπός της παρουσίασης είναι να ανοίξει την όρεξη του συμμαθητή σου, όχι να του χαλάσει το διάβασμα.
3. Β’ σκέλος: δραστηριότητες 🎲
Το Β’ σκέλος παίζεται ανάμεσα σε δύο ομάδες παιδιών της ίδιας τάξης ή δύο διαφορετικών τάξεων, του ίδιου ή και άλλου σχολείου. Τα βιβλία πάνω στα οποία στηρίζεται το παιχνίδι πρέπει να είναι τουλάχιστον πέντε και να έχουν διαβαστεί στη διάρκεια των δύο πρώτων τριμήνων, το καθένα από τουλάχιστον τρία παιδιά. Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού μπορούν και τα άλλα παιδιά να διαβάσουν όσα περισσότερα μπορούν, για να ενισχύσουν την ομάδα τους.
Παραδείγματα δραστηριοτήτων:
- Κατασκευή σεναρίου
- Σταυρόλεξα και κρυπτόλεξα με ονόματα ηρώων ή τοποθεσιών
- Αντιστοιχίσεις: ποιος είπε τι; Ποιος κάνει τι;
- Αναζήτηση σωστής σειράς: να μπουν στη σειρά οι τίτλοι κεφαλαίων ή χαρακτηριστικά αποσπάσματα
- Κατασκευή επιτραπέζιου παιχνιδιού με βάση ένα βιβλίο
- Αναγνώριση ηρώων μέσα από ερωτήσεις που απαντιούνται μόνο με «ναι» ή «όχι»
- Δημιουργία αινιγμάτων με ονόματα ηρώων ή τοποθεσιών
Στη συνάντηση των δύο ομάδων διακοσμούμε την αίθουσα με τις εργασίες όλης της χρονιάς και δίνουμε στη συνάντηση χαρακτήρα γιορτής. Κάθε ομάδα, με τη σειρά της, παρουσιάζει τις δραστηριότητές της στην άλλη.
Πώς γράφουμε ένα σενάριο 🎭
Διαβάζετε στην τάξη ένα βιβλίο που σας αρέσει, συζητάτε για την πλοκή, τις σκηνές και τους χαρακτήρες, και διαλέγετε ανά ζευγάρια ή ομάδες διάφορες σκηνές για να τις γράψετε σαν σενάριο. Το σενάριο είναι γραμμένο έτσι ώστε να μπορεί να παιχτεί σαν θέατρο, γι’ αυτό περιέχει διάλογο και οδηγίες. Όταν τελειώσετε, μπορείτε να το παίξετε σαν θέατρο ή, με μια βιντεοκάμερα, να φτιάξετε τη δική σας ταινία.
4. Έπαινοι συμμετοχής 🏅
Το πρόγραμμα κλείνει με μια γιορτή, στην οποία μοιράζονται έπαινοι συμμετοχής:
| Είδος επαίνου | Ποιος τον παίρνει |
|---|---|
| Ατομικός | Κάθε παιδί που συμμετείχε στο Α’ σκέλος |
| Ομαδικός | Κάθε ομάδα ή τάξη που συμμετείχε στο Β’ σκέλος |
Στη γιορτή καλούνται να συμμετάσχουν οι γονείς και, φυσικά, όλοι οι μαθητές του σχολείου.
Ας δούμε αν το πιάσαμε 🤔
- Ποιος οργανισμός διοργάνωσε τη Σκυταλοδρομία Ανάγνωσης και πότε ιδρύθηκε;
- Από πού μπορείτε να προμηθευτείτε τα βιβλία που θα διαβάσετε;
- Πόσα βιβλία χρειάζονται για το Β’ σκέλος και από πόσα παιδιά πρέπει να έχει διαβαστεί το καθένα;
- Τι δύο πράγματα περιέχει πάντα ένα σενάριο;