Ο μαγικός κόσμος των βιβλίων 📚✨

Το κείμενο που ακολουθεί το έγραψε η Αγγελική Βαρελλά, μια από τις πιο αγαπημένες Ελληνίδες συγγραφείς για παιδιά. Μας διηγείται την ιστορία δύο αδερφιών που ανακάλυψαν έναν τρόπο να ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο χωρίς να βγουν από το δωμάτιό τους: διαβάζοντας. Καθώς διαβάζεις, πρόσεξε πόσοι διαφορετικοί τόποι και πόσοι διάσημοι ήρωες βιβλίων συναντιούνται μέσα σε λίγες μόνο γραμμές.

Το κείμενο 🌍

Τα δυο αδέρφια συνήθιζαν να παίζουν με μια υδρόγειο σφαίρα 🌍. Καθώς τη στριφογύριζαν και τη στριφογύριζαν, με κλειστά μάτια, σημάδευαν με το δάχτυλό τους ένα σημείο. Και εάν τύχαινε το σημείο εκείνο να είναι το Πεκίνο ή η Μαδαγασκάρη ή το Μεξικό, τότε έψαχναν στις βιβλιοθήκες να βρουν βιβλία με ιστορίες για τον τόπο που διάλεξαν.

Αγαπούσαν το διάβασμα. Το χαίρονταν. Το φως στο παραθύρι τους ήταν αναμμένο ως αργά το βράδυ 🌟. Με το «φως» των βιβλίων βρέθηκαν να περπατούν στο Σινικό Τείχος στην Κίνα 🏯, ν’ ακούν το τραγούδι του ωκεανού παρέα με τους Βίκινγκς 🌊, να ζουν δίπλα στις πυραμίδες της αρχαίας Αιγύπτου 🏜️, να γλιστρούν με το έλκηθρο στις παγωμένες λίμνες συντροφιά με τους Εσκιμώους ❄️, να παίρνουν μέρος στους αγώνες της αρχαίας Ολυμπίας 🏛️, να στεφανώνονται μ’ ένα κλωνάρι αγριελιάς 🌿.

Όταν τα έπαιρνε ο ύπνος, τα παραμύθια, οι ιστορίες, οι θρύλοι, οι τόποι, οι συγγραφείς, οι ήρωες μπερδεύονταν στα όνειρά τους 🌠, καθώς έρχονταν να τους νανουρίσουν απαλά: Ο Αίσωπος διηγιόταν τους μύθους του στη Σεχραζάτ από το πιο ψηλό σημείο του πύργου του Άιφελ 🗼, ο Χριστόφορος Κολόμβος άκουγε τον Τομ Σόγερ να του λέει τις σκανταλιές του σ’ ένα ποταμόπλοιο του Μισσισσιππή 🚢, η Αλίκη ταξίδευε στη χώρα των θαυμάτων μέσα σ’ ένα έλκηθρο συντροφιά με τη Μαίρη Πόπινς 🛷, ο Άντερσεν έλεγε τα δικά του παραμύθια στην αράχνη Ανάνσε έξω από την πυραμίδα 🕸️.

Το παιχνίδι με την υδρόγειο σφαίρα σε συνδυασμό με τα βιβλία διασκέδαζε αφάνταστα τα δυο αδέρφια, γιατί δεν τελείωνε ποτέ 🎢. Είχανε βρει έναν τρόπο να γίνουν θαλασσοπόροι κι εξερευνητές μέσα από τις σελίδες τους. Με το «φως» τους κατακτούσαν τον πλανήτη 🌏, ζούσαν διάφορους πολιτισμούς, διάφορες εποχές, θαύμαζαν την ποικιλία τους. Με λίγα λόγια, συναντούσαν τη ζωή στον μεγάλο κόσμο, έξω από τη μικρή τους καμαρούλα. Πετούσαν παντού, ταξίδευαν παντού, ονειρεύονταν 🌈.

Και βέβαια ξεχνούσαν να κλείσουν το φως!

– Παιδιά, πότε επιτέλους θα κοιμηθείτε; τους φώναζαν οι γονείς τους. Είναι αργά. Σβήστε το φως! 💡

– Δεν μπορούμε, τους απαντούσαν. Το «φως» των βιβλίων δε σβήνει ποτέ. 📖💫

Αγγελική Βαρελλά, περιοδικό «Ερευνητές», Η Καθημερινή, 3/4/04

Τι κρύβεται πίσω από τις λέξεις 💡

Η λέξη φως εμφανίζεται στο κείμενο δύο φορές, αλλά με δύο εντελώς διαφορετικές σημασίες. Το ένα φως είναι η λάμπα του δωματίου: ανάβει, σβήνει, ενοχλεί τους γονείς που θέλουν τα παιδιά να κοιμηθούν. Το άλλο φως, αυτό που ο συγγραφέας το βάζει μέσα σε εισαγωγικά, δεν είναι πραγματικό. Είναι η γνώση και η φαντασία που δίνουν τα βιβλία.

Το κείμενο κάνει και κάτι ακόμα: μπερδεύει επίτηδες ήρωες από διαφορετικές εποχές και χώρες. Ο Αίσωπος έζησε στην αρχαία Ελλάδα, η Σεχραζάτ είναι η αφηγήτρια των αραβικών παραμυθιών, ο πύργος του Άιφελ χτίστηκε στο Παρίσι το 1889. Στα όνειρα, όμως, δεν ισχύουν οι κανόνες του χρόνου και του χάρτη — και το ίδιο συμβαίνει και στο μυαλό ενός αναγνώστη.

Δύο σημεία στίξης που κάνουν τη δουλειά τους ✍️

Στο κείμενο θα δεις μακριές σειρές από φράσεις που χωρίζονται μόνο με κόμμα, χωρίς το «και»: «τα παραμύθια, οι ιστορίες, οι θρύλοι, οι τόποι, οι συγγραφείς, οι ήρωες». Αυτό δεν είναι λάθος. Μερικές φορές συνδέουμε τις προτάσεις ή τις λέξεις μόνο με κόμμα, χωρίς να χρησιμοποιήσουμε τον σύνδεσμο «και». Έτσι η απαρίθμηση τρέχει γρήγορα, σαν να μη σταματάει πουθενά — ταιριάζει απόλυτα σε ένα κείμενο για ταξίδια που δεν τελειώνουν.

Αν θέλουμε το κλείσιμο της απαρίθμησης να ακουστεί πιο ήρεμο, βάζουμε στη θέση του τελευταίου κόμματος τον σύνδεσμο «και»:

Ας δούμε αν το πιάσαμε 🤔

• Πώς διάλεγαν τα δύο αδέρφια τον τόπο για το επόμενο «ταξίδι» τους;
• Ποια είναι τα δύο διαφορετικά «φώτα» του κειμένου και πώς τα ξεχωρίζουμε;
• Γιατί το παιχνίδι με την υδρόγειο σφαίρα και τα βιβλία δεν τελείωνε ποτέ;
• Τι θέλουν να πουν τα παιδιά όταν απαντούν στους γονείς τους «δεν μπορούμε»;