1. Κείμενο
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα την Αφροδίτη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Φρικαντέλα, η μάγισσα που μισούσε τα κάλαντα 🎄🧙‍♀️

Το παραμύθι το έγραψε ο Ευγένιος Τριβιζάς, ένας από τους πιο αγαπημένους Έλληνες συγγραφείς για παιδιά. Το κόλπο του εδώ είναι γλωσσικό: η μάγισσα μισεί τόσο πολύ ό,τι είναι καλό, ώστε αλλάζει τη συλλαβή καλά σε κακά μέσα στις λέξεις. Διάβασε δυνατά και πρόσεξε πόσο αστείες βγαίνουν οι νέες λέξεις.

Ήτανε κάποτε μια μάγισσα που τη λέγανε Φρικαντέλα Ζαρζουέλα Σαλμονέλα Στρυφνίνη. Η Φρικαντέλα ήταν κακιά. Τόσο κακιά, που μισούσε αφάνταστα όλα τα καλά. Ακόμα και τις λέξεις που είχανε τις συλλαβές «καλά», κι αυτές τις μισούσε. Για να σας δώσω να καταλάβετε, η μάγισσα Φρικαντέλα δεν έτρωγε ποτέ καλαμαράκια. Έτρωγε μόνο κακαμαράκια. Και στο σπίτι της δεν είχε ούτε καλάθια ούτε μπουκαλάκια. Είχε μόνο κακάθια και μπουκακάκια. Και δεν πήγαινε ποτέ εκδρομή στα Καλάβρυτα. Πήγαινε κάθε χρόνο στα Κακάβρυτα. Και δε χόρευε ποτέ καλαματιανό. Χόρευε μόνο κακαματιανό. Και, βέβαια, δεν της αρέσανε καθόλου τα παραμύθια με καλό τέλος. Έκλεβε από τα παιδιά τα βιβλία με καλό τέλος, έκοβε την τελευταία σελίδα και στη θέση της έβαζε ένα κακό τέλος...

Αλλά πιο πολύ απ' όλα η μάγισσα Φρικαντέλα μισούσε τα κάλαντα. Δεν ήθελε να ακούει καθόλου κάλαντα. Ήθελε να ακούει μόνο κάκαντα.

Μια μέρα, λοιπόν, παραμονή Πρωτοχρονιάς ήταν, η Φρικαντέλα ζύμωνε κουλουράκια με μαγική μαγιά που όποιος τα έτρωγε μεταμορφωνόταν σε σαπουνόφουσκα 🧼, όταν άκουσε χαρούμενες φωνές. Ήταν τα παιδιά της γειτονιάς που χτυπούσαν τα τριγωνάκια τους και τραγουδούσαν τα κάλαντα 🎶. «Αρχιμηνιά κι Αρχιχρονιά, ψιλή μου δεντρολιβανιά...» Η μάγισσα βγήκε στο μπαλκόνι της και έμπηξε τις φωνές: «Σκασμός, σκουπιδόπαιδα! Αν δε σταματήσετε να λέτε τα κάλαντα, θα το μετανιώσετε πικρά!». Ήταν τώρα έξω φρενών 😡. «Tι να κάνω άραγε για να τα τιμωρήσω;» σκεφτόταν. «Tο βρήκα! Θα τα μεταμορφώσω τώρα αμέσως σε βατραχάκια!». Κούνησε πέρα δώθε το μαγικό της ραβδί 🪄 και μεταμόρφωσε όλα τα παιδιά σε βρεγμένα βατραχάκια 🐸. Αλλά αυτά συνέχισαν να κοάζουν με κέφι τα κάλαντα. Πεισμάτωσε και τα μεταμόρφωσε σε γατούλες 🐱, αλλά αυτά συνέχισαν να νιαουρίζουν χαδιάρικα τα κάλαντα. Θυμωμένη, με το μαγικό της ραβδί συνέχισε και τα έκανε κατσικάκια 🐐, παπάκια 🦆, αγελαδίτσες 🐄, γαϊδουράκια 🐴, αλλά αυτά συνέχισαν με πείσμα να τραγουδούν μελωδικά τα κάλαντα.

Απογοητευμένη καθώς ήταν, αποφάσισε να τα ξανακάνει παιδιά, αλλά να κλέψει τις φωνές τους. «Να δούμε μετά πώς θα τραγουδάνε τα κάλαντα χωρίς φωνές» σκέφτηκε. Το 'πε και το 'κανε. Κούνησε κυματιστά το μαγικό ραβδί της και τους έκλεψε τις φωνές και τις φυλάκισε μέσα σε μαγικά μπαλόνια 🎈. Σε ροζ μπαλόνια τις φωνές των κοριτσιών 👧 και σε γαλάζια των αγοριών 👦. Έτσι, λοιπόν, τα παιδιά έμειναν άφωνα. Ούτε να τραγουδήσουν μπορούσαν ούτε να μιλήσουν ούτε να γελάσουν ούτε να παραπονεθούν 😢. Μόνο να ψιθυρίσουν, κι αυτό τόσο σιγανά, που μόλις ακουγόντουσαν.

Όταν βράδιασε 🌙, τα παιδιά πήγανε στο πέτρινο κάστρο της μάγισσας 🏰 για να βρούνε τις κλεμμένες φωνές τους. Με δυσκολία κατόρθωσαν να μπουν στο στοιχειωμένο κάστρο. Εκεί είδαν τη μάγισσα να κοιμάται ροχαλίζοντας 😴. Παρ' όλο που η μάγισσα κοιμόταν του καλού καιρού, κρατούσε σφιχτά στο χέρι της τα μπαλόνια με τις φωνές των παιδιών. Στο κομοδίνο της βρισκόταν το μαγικό ραβδί της. Τα παιδιά κλέβουν το ραβδί και με τα αγκάθια του σκαντζόχοιρου 🦔 σπάνε τα μπαλόνια. Από την πολλή φασαρία η Φρικαντέλα ξυπνάει και βλέπει μπροστά της τα παιδιά. Αρχίζει να τσιρίζει κι αυτά της λένε ότι θέλουν να της πουν τα κάλαντα. Ψάχνει να βρει το ραβδί της για να τα μεταμορφώσει, αλλά πουθενά. Το βλέπει στα χέρια των παιδιών κι αυτά της υπόσχονται ότι θα της το δώσουν εάν κάτσει φρόνιμα και ακούσει με κατάνυξη τα κάλαντα όπως τα λένε στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη, στην Κύπρο, στην Κέρκυρα, στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία και στη Μυτιλήνη.

Έτσι, τα παιδιά τραγουδούσαν όλο το βράδυ στη μάγισσα τα κάλαντα 🎶. Κάλαντα μικρά και κάλαντα μεγάλα, κάλαντα από μέρη μακρινά και από μέρη κοντινά, κάλαντα σημερινά και αλλοτινά. Όταν τελείωσαν και τα τελευταία, ξημέρωνε πια 🌅. Τα παιδιά έδωσαν στη μάγισσα το μαγικό ραβδί της. «Όχι» είπε «δεν το θέλω, καθόλου δεν το θέλω!» «Δε θέλεις το ραβδί σου; Τι θέλεις τότε;» ρώτησαν απορημένα. «Να ερχόσαστε κάθε Χριστούγεννα και κάθε Πρωτοχρονιά να μου λέτε τα κάλαντα 🎄. Τώρα που αναγκάστηκα να τα ακούσω, κατάλαβα πόσο όμορφα είναι». Από τότε η μάγισσα άλλαξε και άρχισαν να της αρέσουν όχι μόνο τα κάλαντα αλλά και όλα τα καλά πράγματα 🌟.

Ευγένιος Δριβιζάς, Φρικαντέλα, η μάγισσα που μισούσε τα κάλαντα (διασκευή)

Το παιχνίδι με τις λέξεις 🔤

Ο συγγραφέας φτιάχνει το γέλιο του παραμυθιού με έναν πολύ απλό κανόνα: όπου μια λέξη έχει μέσα της τη συλλαβή καλ, η Φρικαντέλα τη λέει κακ.

Κανονική λέξηΠώς τη λέει η Φρικαντέλα
καλαμαράκιακακαμαράκια
καλάθιακακάθια
μπουκαλάκιαμπουκακάκια
ΚαλάβρυταΚακάβρυτα
καλαματιανόκακαματιανό
κάλαντακάκαντα

Δοκίμασε κι εσύ: πώς θα έλεγε η Φρικαντέλα τη λέξη καλοκαίρι ή τη λέξη καλημέρα;

Ένα όνομα από τέσσερις λέξεις

Το πλήρες όνομα της μάγισσας είναι Φρικαντέλα Ζαρζουέλα Σαλμονέλα Στρυφνίνη. Δεν είναι τυχαίο: η φρικαντέλα και η ζαρζουέλα είναι φαγητά, η σαλμονέλα είναι μικρόβιο που κολλάς από χαλασμένο φαγητό και η στρυχνίνη είναι δηλητήριο. Όλες οι λέξεις τελειώνουν σε -έλα ή -ίνη και ακούγονται σαν να ταιριάζουν, αλλά κρύβουν κάτι δυσάρεστο.

Πώς νικούν τα παιδιά 🎈

Πρόσεξε ότι τα παιδιά δεν νικούν τη μάγισσα με μαγεία ούτε με δύναμη. Τη νικούν με επιμονή. Όποια μορφή κι αν τους δίνει, εκείνα συνεχίζουν να λένε τα κάλαντα: κοάζουν, νιαουρίζουν, βελάζουν, αλλά τραγουδούν.

Η μάγισσα καταλαβαίνει ότι έχασε μόνο όταν αναγκάζεται να ακούσει. Και τότε συμβαίνει το πιο απρόσμενο: της αρέσει.

Ας το σκεφτούμε 🤔

  • Γιατί τα παιδιά συνέχιζαν να τραγουδούν, ενώ τα μεταμόρφωναν σε ζώα;
  • Τι άλλαξε τελικά τη μάγισσα;
  • Ποιο θα ήταν το τέλος αν τα παιδιά κρατούσαν το μαγικό ραβδί;