Υπόγειες διαδρομές 🚇
Πριν διαβάσουμε 👀
Το κείμενο που ακολουθεί είναι άρθρο εφημερίδας, από το περιοδικό «Ερευνητές» της Καθημερινής, γραμμένο στις 6 Φεβρουαρίου 2000 — λίγες μόλις μέρες αφότου άνοιξε το μετρό της Αθήνας.
Επειδή γράφτηκε τότε, μιλάει για το μετρό σαν κάτι ολοκαίνουριο και συναρπαστικό. Πρόσεξε επίσης πόσες χρονολογίες υπάρχουν μέσα: το άρθρο αφηγείται μια ιστορία 137 χρόνων.
Το κείμενο 📖
Πριν από 137 χρόνια κατασκευάστηκε στο Λονδίνο ο πρώτος υπόγειος σιδηρόδρομος του κόσμου. Άρχισε να λειτουργεί το 1863, με σκοπό να μεταφέρει επιβάτες από τα προάστια στην καρδιά της πόλης. Όμως, ο καπνός της ατμομηχανής έκανε το ταξίδι ιδιαίτερα επίπονο και προβληματικό. Ο καπνός ήταν αποπνικτικός και λέρωνε τους επιβάτες, αλλά το ταξίδι ήταν ταχύτερο και, παρ' όλα αυτά, πιο άνετο σε σύγκριση με άλλα μέσα μεταφοράς. Το 1890 κυκλοφόρησαν τα πρώτα ηλεκτρικά τρένα 🚆 και το πρόβλημα περιορίστηκε. Το 1900 ακολούθησαν το παράδειγμα του Λονδίνου η Βουδαπέστη και το Παρίσι, όπου εκεί, για πρώτη φορά, ο υπόγειος σιδηρόδρομος ονομάστηκε «μετρό». Το 1904 λειτούργησε το μετρό της Νέας Υόρκης. Μία μία όλες οι μεγάλες πόλεις υιοθέτησαν το μετρό, αναγνωρίζοντας τα πλεονεκτήματα της υπόγειας μετακίνησης των επιβατών: ταχύτητα, ακρίβεια δρομολογίων, μείωση κυκλοφοριακού φόρτου. 🚦
Ξέρετε πότε άρχισαν οι συζητήσεις για την κατασκευή του μετρό στην Αθήνα; Το 1955! Όμως η κατασκευή άρχισε 38 χρόνια αργότερα, τα ξημερώματα της Δευτέρας 28 Ιουνίου 1993, όταν ένα μεγάλο φορτηγό διέσχισε αργά τους δρόμους της Αθήνας μεταφέροντας τα πρώτα τμήματα του γνωστού μετροπόντικα, βάρους άνω των 200 τόνων. Εβδομήντα οκτώ μήνες αργότερα ένα μεγάλο τμήμα του έργου ολοκληρώθηκε. Η Αθήνα δε θα είναι ποτέ πια η ίδια. Το μετρό θα δώσει λύσεις στο κυκλοφοριακό πρόβλημά της. 🏙️
Το τρένο της Αθήνας λειτούργησε για πρώτη φορά το 1869. Τα εγκαίνια αποτέλεσαν το σημαντικότερο γεγονός της εποχής. Στις 28 Ιανουαρίου 2000 υποδεχτήκαμε το μετρό με τον ίδιο ενθουσιασμό. 🎉
Με το μετρό δύο νέες υπόγειες σιδηροδρομικές γραμμές συμπληρώνουν την παλιά γραμμή του Ηλεκτρικού (ΗΣΑΠ), που ενώνει την Κηφισιά με τον Πειραιά. Η γραμμή 2 ξεκινάει από τα Σεπόλια και, με ενδιάμεσους σταθμούς στην πλατεία Αττικής, στον σταθμό Λαρίσης, στο Μεταξουργείο, στην Ομόνοια και στο Πανεπιστήμιο, φτάνει στο Σύνταγμα. Η γραμμή 3 ξεκινάει από το Πεντάγωνο (Εθνική Άμυνα) και, με ενδιάμεσους σταθμούς στη λεωφόρο Κατεχάκη, στην Πανόρμου, στους Αμπελοκήπους, στο Μέγαρο Μουσικής και στον Ευαγγελισμό, φτάνει επίσης στο Σύνταγμα.
Περιοδικό «Ερευνητές», Η Καθημερινή, 6/2/00 (διασκευή)
Η ιστορία του μετρό σε χρονολογίες 📅
| Χρονιά | Τι έγινε |
|---|---|
| 1863 | Λειτουργεί στο Λονδίνο ο πρώτος υπόγειος σιδηρόδρομος του κόσμου |
| 1869 | Λειτουργεί για πρώτη φορά το τρένο της Αθήνας |
| 1890 | Κυκλοφορούν τα πρώτα ηλεκτρικά τρένα και ο καπνός περιορίζεται |
| 1900 | Βουδαπέστη και Παρίσι αποκτούν υπόγειο· στο Παρίσι παίρνει το όνομα «μετρό» |
| 1904 | Λειτουργεί το μετρό της Νέας Υόρκης |
| 1955 | Αρχίζουν οι συζητήσεις για μετρό στην Αθήνα |
| 1993 | Στις 28 Ιουνίου φτάνει ο μετροπόντικας και αρχίζει η κατασκευή |
| 2000 | Στις 28 Ιανουαρίου η Αθήνα υποδέχεται το μετρό της |
Ο μετροπόντικας πήρε το όνομά του από τον ποντικό, γιατί κάνει ακριβώς αυτό που κάνει κι εκείνος: σκάβει στοές κάτω από τη γη. Είναι όμως γίγαντας — ζυγίζει πάνω από 200 τόνους, όσο 150 αυτοκίνητα μαζί, και προχωράει μόλις λίγα μέτρα την ημέρα, αφήνοντας πίσω του έτοιμη τη σήραγγα. 🐭
Γιατί οι πόλεις διάλεξαν το μετρό 🚦
Το κείμενο μάς δίνει τρεις καθαρούς λόγους:
- Ταχύτητα — το τρένο κάτω από τη γη δεν σταματάει σε φανάρια και δεν κολλάει στην κίνηση.
- Ακρίβεια δρομολογίων — φτάνει την ώρα του, γιατί τίποτα δεν του φράζει τον δρόμο.
- Μείωση κυκλοφοριακού φόρτου — όσοι επιβάτες κατεβαίνουν στο μετρό, τόσα αυτοκίνητα λιγότερα πάνω στους δρόμους.
Στην αρχή όμως το πράγμα δεν ήταν καθόλου ευχάριστο: το τρένο του 1863 το τραβούσε ατμομηχανή, και μέσα στη σήραγγα ο καπνός δεν είχε πού να πάει. Οι επιβάτες έφταναν μαυρισμένοι και δυσκολεύονταν να αναπνεύσουν. Η λύση ήρθε το 1890 με τα ηλεκτρικά τρένα, που δεν βγάζουν καπνό.
Οι γραμμές της Αθήνας 🗺️
| Γραμμή | Από | Σημαντικοί ενδιάμεσοι σταθμοί | Έως |
|---|---|---|---|
| Ηλεκτρικός (ΗΣΑΠ) | Κηφισιά | — | Πειραιάς |
| Γραμμή 2 | Σεπόλια | Πλατεία Αττικής, Σταθμός Λαρίσης, Μεταξουργείο, Ομόνοια, Πανεπιστήμιο | Σύνταγμα |
| Γραμμή 3 | Πεντάγωνο (Εθνική Άμυνα) | Λεωφόρος Κατεχάκη, Πανόρμου, Αμπελόκηποι, Μέγαρο Μουσικής, Ευαγγελισμός | Σύνταγμα |
Και οι δύο νέες γραμμές καταλήγουν στο Σύνταγμα. Αυτός ο κοινός σταθμός λέγεται σταθμός μετεπιβίβασης: εκεί ο επιβάτης αλλάζει γραμμή χωρίς να βγει έξω.
Κανόνες ασφάλειας στο μετρό 🛡️
Το μετρό είναι ασφαλές, αρκεί να προσέχουμε:
- Στις κυλιόμενες σκάλες στεκόμαστε δεξιά, κοιτάμε μπροστά και κρατιόμαστε από την ταινία. Προσοχή στα λυμένα κορδόνια και στα κασκόλ.
- Στην αποβάθρα στεκόμαστε πάντα πίσω από τη διαχωριστική γραμμή του δαπέδου.
- Όταν ανοίγουν οι πόρτες, πρώτα κατεβαίνουν όσοι βγαίνουν και μετά ανεβαίνουμε εμείς.
- Μέσα στο βαγόνι προχωράμε προς το κέντρο και κρατιόμαστε από τις χειρολαβές.
Αν ακουστεί ο ήχος που σημαίνει ότι κλείνουν οι πόρτες και δεν έχεις μπει, μην τρέξεις να το προλάβεις. Απομακρύνσου από το τρένο και περίμενε το επόμενο — έρχεται σε λίγα λεπτά. Καμία διαδρομή δεν αξίζει έναν τραυματισμό. 🚫
Ελέγχω αν κατάλαβα ✅
- Πού και πότε λειτούργησε ο πρώτος υπόγειος σιδηρόδρομος του κόσμου;
- Γιατί το ταξίδι με τα πρώτα υπόγεια τρένα ήταν δυσάρεστο και πώς λύθηκε το πρόβλημα;
- Σε ποια πόλη ονομάστηκε για πρώτη φορά «μετρό» ο υπόγειος σιδηρόδρομος;
- Πόσα χρόνια πέρασαν από τις πρώτες συζητήσεις για το μετρό της Αθήνας μέχρι τα εγκαίνιά του;
- Ποιος σταθμός είναι κοινό τέρμα για τις γραμμές 2 και 3;