1. Βασική Θεωρία
Προσθέσαμε νέο παιχνίδι γι' αυτό το μάθημα!
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Οι φυσικοί αριθμοί 🔢

Οι φυσικοί αριθμοί είναι οι πρώτοι αριθμοί που έμαθε ο άνθρωπος. Είναι οι αριθμοί με τους οποίους μετράμε ολόκληρα πράγματα: 3 βιβλία, 183 μαθήτριες, 165.000 ευρώ.

Ποιοι είναι οι φυσικοί αριθμοί 🌱

Οι αριθμοί 0, 1, 2, 3, …, 98, 99, 100, … ονομάζονται φυσικοί αριθμοί.

Καθένας από αυτούς εκφράζει ολόκληρες μονάδες, εκτός από το 0 που εκφράζει το τίποτα.

Ποιοι αριθμοί δεν είναι φυσικοί

ΑριθμόςΦυσικός;Γιατί
21 μαθητέςΝαιΜετράει ολόκληρα άτομα
14\frac{1}{4} της ώραςΌχιΕίναι κλάσμα, δηλαδή μέρος μονάδας
2,50 ευρώΌχιΕίναι δεκαδικός, έχει και μισό ευρώ
0ΝαιΕίναι ο μικρότερος φυσικός αριθμός
1.000.000ΝαιΜετράει ολόκληρες μονάδες

Τα δέκα ψηφία ✍️

Όλους τους φυσικούς αριθμούς, όσο μεγάλοι κι αν είναι, τους γράφουμε χρησιμοποιώντας μόνο δέκα ψηφία:

Γι' αυτό και το πληκτρολόγιο ενός κινητού, μιας αριθμομηχανής ή ενός υπολογιστή έχει ακριβώς δέκα πλήκτρα με αριθμούς. Δεν χρειάζεται περισσότερα.

Δέκα ψηφία, δέκα δάχτυλα

Δεν είναι σύμπτωση που τα ψηφία μας είναι δέκα. Οι πρώτοι άνθρωποι μετρούσαν με τα δάχτυλά τους, γι' αυτό το σύστημά μας πάει ανά δέκα. Αν είχαμε οκτώ δάχτυλα, μάλλον θα μετρούσαμε ανά οκτώ!

Φτιάχνουμε τον μεγαλύτερο και τον μικρότερο αριθμό

Αν σου δώσουν κάποια ψηφία και σου ζητήσουν να φτιάξεις αριθμό χρησιμοποιώντας κάθε ψηφίο μία φορά:

  • Για τον μεγαλύτερο, βάζεις τα ψηφία από το μεγαλύτερο στο μικρότερο.
  • Για τον μικρότερο, βάζεις τα ψηφία από το μικρότερο στο μεγαλύτερο. Αν όμως υπάρχει το 0, δεν το βάζεις μπροστά — γιατί τότε ο αριθμός χάνει ένα ψηφίο.

Παράδειγμα με τα ψηφία 3, 0, 7, 5:

  • Μεγαλύτερος: 7.530
  • Μικρότερος: 3.057 (όχι 0.357, γιατί αυτό είναι στην πραγματικότητα ο τριψήφιος 357)

Προηγούμενος και επόμενος ➡️

Κάθε φυσικός αριθμός έχει έναν επόμενο και έναν προηγούμενο. Εξαίρεση είναι το 0, που έχει μόνο επόμενο, τον αριθμό 1.

  • Επόμενος = ο αριθμός +1+ 1
  • Προηγούμενος = ο αριθμός −1- 1
ΠροηγούμενοςΑριθμόςΕπόμενος
—01
59.77959.78059.781
999.9991.000.0001.000.001
10.000.00810.000.00910.000.010

Λυμένο παράδειγμα

Ποιος είναι ο επόμενος του 1.000;

Δεν είναι το 1.010 ούτε το 1.100. Ανάμεσα στο 1.000 και στο 1.010 υπάρχουν κι άλλοι φυσικοί (1.001, 1.002, …), άρα το 1.010 δεν είναι ο αμέσως επόμενος.

Το κόλπο με τα εννιάρια

Όταν ένας φυσικός αριθμός γράφεται μόνο με το ψηφίο 9, ο επόμενός του έχει ένα παραπάνω ψηφίο:

Το ίδιο συμβαίνει και αντίστροφα: ο προηγούμενος του 10.000.000 είναι το 9.999.999, δηλαδή ένα ψηφίο λιγότερο και όλα εννιάρια.

Ο μικρότερος και ο μεγαλύτερος φυσικός αριθμός ♾️

  • Ο μικρότερος φυσικός αριθμός είναι το 0. Δεν υπάρχει κάτι πιο κάτω, γιατί το 0 σημαίνει «τίποτα» και οι φυσικοί μετράνε από το τίποτα και πάνω.
  • Μεγαλύτερος φυσικός αριθμός δεν υπάρχει! Όσο μεγάλο κι αν σκεφτείς έναν αριθμό, μπορείς πάντα να του προσθέσεις 1 και να φτιάξεις μεγαλύτερο.
Οι αριθμοί δεν τελειώνουν ποτέ

Αν γράψεις έναν τεράστιο αριθμό με χίλια ψηφία, εγώ γράφω τον επόμενό του. Και μετά εσύ τον δικό μου επόμενο. Το παιχνίδι δεν τελειώνει ποτέ — γι' αυτό λέμε ότι οι φυσικοί αριθμοί είναι άπειροι.

Μικρότεροι και μεγαλύτεροι με ορισμένα ψηφία

ΖητούμενοΑπάντησηΤο μοτίβο
Μικρότερος διψήφιος101 και μετά μηδενικά
Μικρότερος τετραψήφιος1.0001 και μετά μηδενικά
Μικρότερος εννιαψήφιος100.000.0001 και μετά μηδενικά
Μεγαλύτερος τριψήφιος999όλα εννιάρια
Μεγαλύτερος εξαψήφιος999.999όλα εννιάρια
Μεγαλύτερος δεκαψήφιος9.999.999.999όλα εννιάρια

Άρτιοι και περιττοί αριθμοί 🟨🟦

Οι φυσικοί αριθμοί χωρίζονται σε δύο μεγάλες οικογένειες.

Οι άρτιοι (ή ζυγοί) είναι: 0, 2, 4, 6, 8, 10, … Μοιράζονται ακριβώς στα δύο, χωρίς να περισσεύει τίποτα.

Οι περιττοί (ή μονοί) είναι: 1, 3, 5, 7, 9, 11, … Αν προσπαθήσεις να τους μοιράσεις στα δύο, περισσεύει πάντα ένα.

Πώς τους ξεχωρίζουμε αμέσως

Κοιτάμε μόνο το τελευταίο ψηφίο:

  • Αν τελειώνει σε 0, 2, 4, 6 ή 8 → άρτιος.
  • Αν τελειώνει σε 1, 3, 5, 7 ή 9 → περιττός.
ΠαράδειγμαΤελευταίο ψηφίοΕίδος
1388άρτιος
66.0000άρτιος
1.357.1922άρτιος
2699περιττός
258.0211περιττός
10.200.8655περιττός
Οι αριθμοί των σπιτιών

Σε κάθε δρόμο, τα σπίτια της μιας πλευράς έχουν άρτιους αριθμούς και της απέναντι πλευράς περιττούς. Έτσι ο ταχυδρόμος ξέρει από ποια μεριά να περπατήσει χωρίς να διασχίζει συνέχεια τον δρόμο.

Τι βγαίνει όταν τους προσθέτουμε

Δοκίμασέ το: 4+6=104 + 6 = 10 (άρτιος), 3+5=83 + 5 = 8 (άρτιος), 4+3=74 + 3 = 7 (περιττός).

Αριθμητικά μοτίβα 📈

Το αριθμητικό μοτίβο είναι μια σειρά αριθμών που ακολουθεί σταθερό κανόνα.

Πώς βρίσκουμε τον κανόνα

Κοιτάμε πόσο αλλάζει ο κάθε αριθμός σε σχέση με τον προηγούμενό του. Αν το «άλμα» είναι σταθερό, το βρήκαμε.

Μοτίβο α: 0, 1, 2, 3, …

Ο κανόνας είναι +1+1. Συνεχίζει: 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, …

Μοτίβο β: 0, 2, 4, 6, …

Ο κανόνας είναι +2+2. Είναι όλοι οι άρτιοι: 8, 10, 12, 14, …

Μοτίβο γ: 1, 3, 5, 7, …

Ο κανόνας είναι πάλι +2+2, αλλά ξεκινάμε από το 1. Είναι όλοι οι περιττοί: 9, 11, 13, 15, …

Λυμένο παράδειγμα με μεγαλύτερο βήμα

Βρες τον κανόνα: 175, 186, 197, …

Ο κανόνας είναι +11+11. Άρα συνεχίζει: 208, 219, 230, 241, 252.

Γράφουμε τους μεγάλους αριθμούς 💯

Έναν μεγάλο αριθμό μπορούμε να τον γράψουμε με τρεις τρόπους.

Με ψηφίαΜε λέξειςΜε ψηφία και λέξεις
963.000εννιακόσιες εξήντα τρεις χιλιάδες963 χιλιάδες
1.200.000ένα εκατομμύριο διακόσιες χιλιάδες1 εκατομμύριο 200 χιλιάδες
3.100.000τρία εκατομμύρια εκατό χιλιάδες3 εκατομμύρια 100 χιλιάδες

Η τελεία μπαίνει κάθε τρία ψηφία, μετρώντας από δεξιά. Έτσι διαβάζουμε πολύ πιο εύκολα πού είναι οι χιλιάδες και πού τα εκατομμύρια.