Μετρώ τον Χρόνο ⏰

Ο χρόνος είναι μια ιδιαίτερη μονάδα μέτρησης: δεν μετράμε μόνο πόσο διαρκεί κάτι, αλλά και πότε συμβαίνει. Στηρίζεται στην περιστροφή της Γης γύρω από τον εαυτό της (το μερόνυχτο) και γύρω από τον Ήλιο (το έτος). Επειδή χρειαζόμαστε πρακτικούς τρόπους να μιλάμε για τον χρόνο, έχουμε χωρίσει την ημέρα σε 24 ίσα κομμάτια, τις ώρες, και από εκεί προκύπτουν όλες οι υπόλοιπες μονάδες.

Οι μικρές μονάδες: ώρα, λεπτό, δευτερόλεπτο

Οι μικρές χρονικές διάρκειες μετριούνται με την ώρα και τις υποδιαιρέσεις της:

1 \text{ ώρα} = 60 \text{ λεπτά (λ.)} \qquad 1 \text{ λεπτό} = 60 \text{ δευτερόλεπτα (δ.)}

Ένα μάθημα διαρκεί συνήθως 45 λεπτά, ενώ ένα διάλειμμα μόνο 10 λεπτά. Αν θέλουμε να μετατρέψουμε λεπτά σε ώρες και λεπτά, δουλεύουμε με πολλαπλάσια των 60. Για παράδειγμα, 140 λεπτά είναι $120 + 20$ λεπτά, δηλαδή 2 ώρες και 20 λεπτά, αφού κάθε 60 λεπτά σχηματίζουν μία ώρα.

Οι μεγάλες μονάδες: ημέρα, εβδομάδα, μήνας, έτος

Για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα χρησιμοποιούμε:

Μονάδα	Ισοδυναμεί με
Ημέρα	24 ώρες
Εβδομάδα	7 ημέρες
Μήνας	30 ημέρες (κατά προσέγγιση)
Έτος	12 μήνες
Αιώνας	100 έτη
Χιλιετία	1.000 έτη

Ο μέσος όρος ζωής ενός ανθρώπου, για παράδειγμα, είναι περίπου 75 χρόνια — πολύ λιγότερο από έναν αιώνα.

Προσοχή στις μετατροπές!

Για να μετατρέψουμε μήνες σε ώρες ΔΕΝ πολλαπλασιάζουμε απευθείας με το 30. Πρέπει πρώτα να βρούμε τις ημέρες (μήνες × 30) και μετά να πολλαπλασιάσουμε με 24 για να πάρουμε τις ώρες. Επίσης, για να μετατρέψουμε έτη σε χιλιετίες, δεν πολλαπλασιάζουμε με το 1.000 — διαιρούμε με το 1.000, αφού πάμε από μικρότερη σε μεγαλύτερη μονάδα.

Πρωινή ή απογευματινή ώρα;

Η ώρα μπορεί να εκφράζεται με δύο τρόπους:

12ωρο σύστημα: χρησιμοποιεί π.μ. (πριν το μεσημέρι) και μ.μ. (μετά το μεσημέρι), από 1 έως 12.
24ωρο σύστημα: μετράει συνεχόμενα από 00:00 έως 23:59, χωρίς π.μ./μ.μ.

Για να περάσουμε από μ.μ. σε 24ωρη μορφή, προσθέτουμε 12 ώρες. Για παράδειγμα, η ώρα 8:15 μ.μ. σημαίνει 8 ώρες και 15 λεπτά μετά το μεσημέρι:

8{:}15 + 12{:}00 = 20{:}15

Οι ώρες δεν είναι δεκαδικοί αριθμοί!

Οι ώρες (και οι ημερομηνίες) είναι σύμμεικτοι αριθμοί, όχι δεκαδικοί. Η ώρα 6:30 ΔΕΝ είναι το ίδιο με το 6,30. Δεν μπορούμε να κάνουμε πράξεις με αυτές όπως κάνουμε με τους συνηθισμένους αριθμούς, γιατί κάθε 60 λεπτά «γεμίζουν» μία ώρα, όχι κάθε 100.

Όταν κάνουμε πράξεις ανάμεσα σε ώρες για να υπολογίσουμε μια χρονική διάρκεια, είναι καλύτερο να τις εκφράζουμε πρώτα με τον 24ωρο τρόπο, ώστε να μην μπερδευόμαστε με τα π.μ./μ.μ.

Πώς υπολογίζω μια χρονική διάρκεια

Ας δούμε ένα παράδειγμα: κάποιος πηγαίνει κάπου στις 8:15 π.μ. και φεύγει στη 1:30 μ.μ. Πόση ώρα έμεινε;

Βήμα 1: Μετατρέπουμε την ώρα λήξης σε 24ωρη μορφή: $1{:}30 \text{ μ.μ.} = 13{:}30$ .

Βήμα 2: Αφαιρούμε τις δύο ώρες, όπως αφαιρούμε συμμείκτους αριθμούς — πρώτα τα λεπτά, μετά τις ώρες:

13{:}30 - 8{:}15 = 5 \text{ ώρες και } 15 \text{ λεπτά}

Αν τα λεπτά της αφαίρεσης δεν αρκούν (π.χ. πρέπει να αφαιρέσουμε 40 λ. από 15 λ.), δανειζόμαστε 1 ώρα = 60 λεπτά από τις ώρες, ακριβώς όπως δανειζόμαστε μία δεκάδα σε μια συνηθισμένη αφαίρεση.

Το ίδιο μοτίβο ισχύει και για μεγαλύτερα διαστήματα, όπως ηλικίες σε έτη, μήνες και ημέρες: αφαιρούμε τις ημερομηνίες τη μία από την άλλη, ξεκινώντας από τις ημέρες, μετά τους μήνες, μετά τα έτη, δανειζόμενοι όπου χρειάζεται (π.χ. 1 έτος = 12 μήνες, 1 μήνας = 30 ημέρες).

Ξέρεις γιατί η ώρα «γυρίζει» στο 0;

Η ώρα είναι ένας κυκλικός αριθμός: μόλις φτάσει τις 24:00, ξαναγυρίζει στις 00:00, όπως ο δείκτης ενός ρολογιού που κάνει πλήρη γύρο. Γι' αυτό όταν προσθέτουμε ώρες και το αποτέλεσμα ξεπερνάει το 24, αφαιρούμε 24 για να βρούμε τη σωστή ώρα της επόμενης ημέρας.

Διαφορετικές ώρες σε διαφορετικά μέρη της Γης

Επειδή η Γη είναι σφαιρική και γυρίζει γύρω από τον άξονά της, δεν έχουν όλα τα μέρη του πλανήτη την ίδια ώρα την ίδια στιγμή. Η ώρα κάθε τόπου έχει ρυθμιστεί σε σχέση με μια σταθερή αναφορά: το Γκρίνουιτς, μια περιοχή του Λονδίνου. Οι χώρες που βρίσκονται ανατολικά του Γκρίνουιτς έχουν την ώρα «μπροστά», ενώ οι χώρες δυτικά του έχουν την ώρα «πίσω». Η Αθήνα, για παράδειγμα, βρίσκεται στη ζώνη «ώρα Γκρίνουιτς + 2» (δηλαδή GMT+2), άρα όταν στο Λονδίνο είναι 10:00, στην Αθήνα είναι 12:00.

Αυτό σημαίνει ότι σε ένα ταξίδι πρέπει να προσέχουμε δύο πράγματα ταυτόχρονα: πόση ώρα διαρκεί το ταξίδι ΚΑΙ πόση είναι η διαφορά ώρας ανάμεσα στον τόπο αναχώρησης και τον τόπο άφιξης. Για παράδειγμα, αν μια πτήση διαρκεί 4 ώρες και αναχωρεί από το Λονδίνο στις 18:30, στο Λονδίνο θα προσγειωθεί στις $18{:}30 + 4 = 22{:}30$ . Επειδή όμως η Αθήνα είναι 2 ώρες μπροστά, τοπικά στην Αθήνα η πτήση θα φτάσει στις 00:30 — μια νέα μέρα!

Τι κρατάμε 🎯

Το ωράριο μετριέται σε ώρες, λεπτά και δευτερόλεπτα: $1$ ώρα $=60$ λεπτά, $1$ λεπτό $=60$ δευτερόλεπτα.
Οι μεγάλες μονάδες χρόνου είναι: ημέρα (24 ώρες), εβδομάδα (7 ημέρες), μήνας (30 ημέρες), έτος (12 μήνες), αιώνας (100 έτη), χιλιετία (1.000 έτη).
Οι ώρες είναι σύμμεικτοι αριθμοί, όχι δεκαδικοί: το 6:30 δεν είναι 6,30.
Για πράξεις με ώρες, μετατρέπουμε πρώτα σε 24ωρη μορφή (προσθέτοντας 12 στις ώρες μ.μ.) και μετά αφαιρούμε ή προσθέτουμε σαν συμμείκτους, δανειζόμενοι 60 λεπτά όταν χρειάζεται.
Κάθε τόπος στη Γη έχει ώρα σχετική με το Γκρίνουιτς: χώρες ανατολικά είναι μπροστά στην ώρα, χώρες δυτικά είναι πίσω.
Σε προβλήματα ταξιδιού, υπολογίζουμε πρώτα τη διάρκεια της μετακίνησης και μετά προσαρμόζουμε με τη διαφορά ώρας του προορισμού.