Ο υπολογιστής τσέπης, ο βοηθός μας στους υπολογισμούς 🧮

Πολλές φορές οι πράξεις που πρέπει να κάνουμε είναι μεγάλες, χρονοβόρες ή έχουν πολλά δεκαδικά ψηφία. Εκεί μας βοηθάει ένα απλό εργαλείο: ο υπολογιστής τσέπης. Δεν αντικαθιστά το μυαλό μας, αλλά μας κάνει τη ζωή πιο εύκολη όταν τον χρησιμοποιούμε σωστά.

Πότε τον χρησιμοποιούμε; 🕒

Χρησιμοποιούμε τον υπολογιστή τσέπης όταν:

• Έχουμε να κάνουμε μεγάλους ή δύσκολους υπολογισμούς, με πολλά ψηφία ή πολλά δεκαδικά.
• Θέλουμε να επαληθεύσουμε γρήγορα ένα αποτέλεσμα που βρήκαμε με το νου ή με χαρτί και μολύβι.

Δεν είναι όμως πάντα η καλύτερη επιλογή. Για μια απλή πράξη, όπως $110+24$, το μυαλό μας είναι πιο γρήγορο από το να πιάσουμε τον υπολογιστή και να πατήσουμε πλήκτρα. Γι' αυτό, πριν χρησιμοποιήσουμε τον υπολογιστή τσέπης, σκεφτόμαστε ποιος τρόπος —με το νου, με χαρτί και μολύβι ή με υπολογιστή τσέπης— είναι ο πιο κατάλληλος για τη συγκεκριμένη περίπτωση.

Τι είδους υπολογιστή διαλέγουμε; 🤔

Δεν χρειαζόμαστε έναν πολύπλοκο υπολογιστή με επιστημονικές συναρτήσεις, γραφήματα, μουσική ή ρολόι. Ένας απλός και εύχρηστος υπολογιστής τσέπης, με τα βασικά πλήκτρα των πράξεων, μας καλύπτει απόλυτα.

Τα βασικά πλήκτρα ➕➖✖️➗

Κάθε υπολογιστής τσέπης έχει κάποια πλήκτρα που πρέπει να ξέρουμε καλά:

Όταν πληκτρολογούμε μια πράξη, η οθόνη δείχνει κάθε φορά τον αριθμό που έχουμε γράψει μέχρι εκείνη τη στιγμή. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να υπολογίσουμε $38+799$, πατάμε διαδοχικά $3$, $8$, $+$, $7$, $9$, $9$, $=$ και η οθόνη μας δείχνει τελικά το αποτέλεσμα $837$.

Τα πλήκτρα της μνήμης 🧠

Πολλοί υπολογιστές τσέπης έχουν και μια μικρή "μνήμη", όπου μπορούμε να αποθηκεύσουμε έναν αριθμό για να τον χρησιμοποιήσουμε αργότερα:

• M+: προσθέτει τον αριθμό που δείχνει η οθόνη στη μνήμη.
• MR: εμφανίζει στην οθόνη τον αριθμό που είναι αποθηκευμένος στη μνήμη.
• MC: αδειάζει (σβήνει) τη μνήμη.

Η μνήμη είναι πολύ χρήσιμη όταν έχουμε μια παράσταση με πολλά βήματα και δεν θέλουμε να σημειώνουμε τα ενδιάμεσα αποτελέσματα σε χαρτί. Ας δούμε ένα παράδειγμα: θέλουμε να υπολογίσουμε $10\times0,45+2\times0,80+1,90$.

1. Υπολογίζουμε $10\times0,45=4,5$ και το προσθέτουμε στη μνήμη με το M+.
2. Υπολογίζουμε $2\times0,80=1,6$ και το προσθέτουμε κι αυτό στη μνήμη με το M+.
3. Πληκτρολογούμε $1,90$ και το προσθέτουμε με το M+.
4. Πατάμε MR και η οθόνη μας δείχνει το άθροισμα όλων: $4,5+1,6+1,90=8$.

Έτσι δεν χρειάστηκε να κρατάμε σημειώσεις σε χαρτί ανάμεσα στα βήματα.

Τα όρια του υπολογιστή τσέπης 🚫

Η οθόνη ενός συνηθισμένου υπολογιστή τσέπης χωράει συνήθως μόνο 8 ή 9 ψηφία. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να δείξει ή να επεξεργαστεί αριθμούς με περισσότερα ψηφία από αυτά. Αν, για παράδειγμα, το αποτέλεσμα ενός υπολογισμού έχει 10 ψηφία, ο υπολογιστής τσέπης πιθανόν να μην μπορεί να το εμφανίσει σωστά.

Ο έλεγχος με τη λογική είναι απαραίτητος ✅

Για παράδειγμα, αν υπολογίζουμε πόσα χιλιόμετρα διανύει κάτι σε μία ημέρα και ο υπολογιστής μάς δείξει έναν αρνητικό αριθμό ή έναν αριθμό πολύ μεγαλύτερο από το αναμενόμενο, καταλαβαίνουμε αμέσως ότι κάπου κάναμε λάθος στην πληκτρολόγηση και ξαναπροσπαθούμε.

Μεταβολή ψηφίων με πράξεις 🔢

Ο υπολογιστής τσέπης μας βοηθάει επίσης να καταλάβουμε καλύτερα την αξία θέσης των ψηφίων. Αν θέλουμε να αλλάξουμε μόνο ένα συγκεκριμένο ψηφίο ενός αριθμού, χωρίς να αλλάξουν τα υπόλοιπα, προσθέτουμε ή αφαιρούμε την κατάλληλη αξία θέσης. Για παράδειγμα, στον αριθμό $3.789$, αν θέλουμε το ψηφίο των εκατοντάδων (το $7$) να γίνει $9$, προσθέτουμε $200$: $3.789+200=3.989$. Έτσι άλλαξε μόνο το ψηφίο που θέλαμε, ενώ τα υπόλοιπα έμειναν ίδια.

Με τον ίδιο τρόπο, όταν πολλαπλασιάζουμε ή διαιρούμε έναν αριθμό με το $10$, το $100$ ή το $1000$, η υποδιαστολή μετακινείται αντίστοιχα προς τα δεξιά ή προς τα αριστερά. Για παράδειγμα, $9,45\times10=94,5$ και $5.620:100=56,2$.

Τι κρατάμε 🎯

• Ο υπολογιστής τσέπης χρησιμοποιείται για μεγάλους, χρονοβόρους υπολογισμούς ή για επαλήθευση αποτελεσμάτων· όχι για κάθε απλή πράξη.
• Επιλέγουμε πάντα ανάμεσα σε τρεις τρόπους: με το νου, με χαρτί και μολύβι, ή με υπολογιστή τσέπης — ανάλογα με το ποιος είναι πιο γρήγορος κάθε φορά.
• Τα βασικά πλήκτρα είναι οι τέσσερις πράξεις, το $=$ και το C· πολλοί υπολογιστές έχουν επιπλέον τα πλήκτρα μνήμης M+, MR και MC.
• Η οθόνη χωράει συνήθως μόνο 8-9 ψηφία, οπότε δεν μπορεί να δείξει πολύ μεγάλους αριθμούς.
• Το αποτέλεσμα του υπολογιστή τσέπης πρέπει πάντα να ελέγχεται με τη λογική μας, γιατί το λάθος μπορεί να προέρχεται από εμάς, όχι από τη μηχανή.
• Πολλαπλασιάζοντας ή διαιρώντας με $10$, $100$, $1000$ κ.λπ., η υποδιαστολή μετακινείται θέσεις προς τα δεξιά ή αριστερά.