Τα κράτη και οι κάτοικοι της Ωκεανίας 🌏
Η Ωκεανία δεν μοιάζει με τις άλλες ηπείρους: δεν είναι μια συμπαγής στεριά, αλλά ένα μεγάλο κράτος-ήπειρος, η Αυστραλία, μαζί με άλλα κράτη και χιλιάδες μικρά και μεγάλα νησιά σκορπισμένα μέσα στον απέραντο Ειρηνικό Ωκεανό.
Τα κράτη της Ωκεανίας
Τα μεγάλα κράτη της Ωκεανίας είναι η Αυστραλία, με πρωτεύουσα την Καμπέρα, η Νέα Ζηλανδία, με πρωτεύουσα το Ουέλινγκτον, και η Παπούα-Νέα Γουινέα, με πρωτεύουσα το Πορτ Μόρεσμπι.
Εκτός από αυτά τα μεγάλα κράτη, στην Ωκεανία συναντάμε και τρεις μεγάλες ομάδες νησιών: την Πολυνησία, τη Μελανησία και τη Μικρονησία. Σε αυτές τις ομάδες περιλαμβάνονται πολλά μικρά νησιά, που δεν είναι ανεξάρτητα κράτη αλλά εξαρτώμενα εδάφη των Η.Π.Α., της Γαλλίας, της Ολλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας.
| Κράτος | Πρωτεύουσα |
|---|---|
| Αυστραλία | Καμπέρα |
| Νέα Ζηλανδία | Ουέλινγκτον |
| Παπούα-Νέα Γουινέα | Πορτ Μόρεσμπι |
Η Αυστραλία: μια νεαρή αλλά ανεπτυγμένη χώρα
Η Αυστραλία ως κράτος δημιουργήθηκε πριν από περίπου 200 χρόνια και απέκτησε την ανεξαρτησία της από τους Βρετανούς στις αρχές του 20ού αιώνα. Παρά τη σχετικά πρόσφατη ανεξαρτησία της, είναι σήμερα μία από τις πιο ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες του κόσμου.
Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού της έχει συγκεντρωθεί στις νοτιοανατολικές ακτές της, εκεί όπου η μορφολογία του εδάφους και το κλίμα ευνοούν τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Σε αυτή την περιοχή εμφανίζεται το σύγχρονο πρόσωπο της χώρας, με όλα τα επιτεύγματα της επιστήμης και του τεχνολογικού πολιτισμού.
Η Αυστραλία ξεκίνησε την ιστορία της ως αποικία-τόπος εξορίας για Βρετανούς καταδίκους: τον Ιανουάριο του 1788 έφτασαν στο Σίδνεϊ 717 κατάδικοι μαζί με 210 άνδρες και αξιωματικούς πεζοναυτών, ιδρύοντας τον πρώτο οικισμό της αποικίας της Νέας Νότιας Ουαλίας. Οι αποστολές καταδίκων σταμάτησαν το 1840, και από εκεί η χώρα ξεκίνησε την πορεία της προς την αυτοδιοίκηση και, λίγες δεκαετίες αργότερα, την ανεξαρτησία.
Η Νέα Ζηλανδία και η κτηνοτροφία
Ανάλογη οικονομική ευρωστία με την Αυστραλία παρουσιάζει και η Νέα Ζηλανδία, η οποία πραγματοποιεί μεγάλες εξαγωγές κρέατος σχεδόν σε όλο τον κόσμο και έχει εξασφαλίσει αξιόλογο επίπεδο ζωής για τους κατοίκους της. Το κλίμα της ευνοεί ιδιαίτερα τον κτηνοτροφικό τομέα, γι' αυτό και η κτηνοτροφία αποτελεί βασικό στήριγμα της οικονομίας της.
Η Νέα Γουινέα και οι μικρότερες νησιωτικές περιοχές
Η Νέα Γουινέα διαθέτει πλούσιο υπέδαφος —πετρέλαιο, χαλκό, νικέλιο και πολύτιμα μέταλλα— αλλά αδυνατεί να το αξιοποιήσει πλήρως. Το κράτος της Παπούα-Νέας Γουινέας έχει σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης, τις οποίες όμως δεν έχει ακόμη εκμεταλλευτεί.
Αντίθετα, πολλές περιοχές της Πολυνησίας, της Μελανησίας και της Μικρονησίας, που διατηρούν τον παραδοσιακό τρόπο ζωής, βρίσκονται σε χαμηλό βιοτικό επίπεδο.
Ένα συχνό λάθος είναι να θεωρούμε ότι όλες οι περιοχές της Ωκεανίας έχουν αναπτυχθεί όπως η Αυστραλία και η Νέα Ζηλανδία. Στην πραγματικότητα, το μικρό μέγεθος πολλών νησιών και η έλλειψη πλουτοπαραγωγικών πηγών είναι οι βασικοί παράγοντες που εξηγούν γιατί πολλές περιοχές της Πολυνησίας, της Μελανησίας και της Μικρονησίας εξαρτώνται οικονομικά από μεγάλες δυνάμεις.
Οι κάτοικοι της Ωκεανίας
Οι ιθαγενείς της Αυστραλίας
Οι ιθαγενείς κάτοικοι της Αυστραλίας ήταν οι Αβορίγινες, οι οποίοι ζούσαν ως τροφοσυλλέκτες. Αρχικά οι Βρετανοί χρησιμοποίησαν τα εδάφη της Αυστραλίας ως τόπο εξορίας, αλλά αργότερα άρχισαν να εγκαθίστανται εκεί ως μετανάστες, μαζί με άλλους Ευρωπαίους.
Η άφιξη των Ευρωπαίων προξένησε αφανισμό των ιθαγενών λαών της Αυστραλίας. Οι άποικοι καταπάτησαν τα εδάφη τους, εκμεταλλεύτηκαν τους φυσικούς πόρους και παράλληλα εκδίωξαν τους ιθαγενείς από τους χώρους διαμονής και λατρείας τους. Πολλοί Αβορίγινες σκοτώθηκαν, άλλοι κατέφυγαν στα δάση και άλλοι παρέμειναν στις αποικίες, όπου «εκπολιτίζονταν» από τις ιεραποστολές.
Ένα σημείο που πρέπει να θυμόμαστε καλά: η εγκατάσταση των Ευρωπαίων στην Αυστραλία δεν ήταν μια ειρηνική συνύπαρξη. Προκάλεσε τον αφανισμό μεγάλου μέρους του ιθαγενικού πληθυσμού, μέσα από βίαιη κατάληψη γης και εκδίωξη των Αβοριγίνων από τους τόπους τους.
Ο σημερινός πληθυσμός
Ο σημερινός πληθυσμός της Αυστραλίας αποτελείται κυρίως από ανθρώπους αγγλικής καταγωγής. Το ίδιο ισχύει και για τους περισσότερους κατοίκους της Νέας Ζηλανδίας, όπου όμως διατηρείται και σημαντική παρουσία των ιθαγενών Μαορί.
Οι Πολυνήσιοι, οι Μελανήσιοι και οι Μικρονήσιοι προέρχονται από επιμιξίες της κίτρινης και της μαύρης φυλής και διατηρούν τα δικά τους ξεχωριστά πολιτιστικά στοιχεία.
Οι Έλληνες της Αυστραλίας
Στην Αυστραλία ζουν πάρα πολλοί Έλληνες μετανάστες, οι περισσότεροι από τους οποίους κατοικούν κυρίως στο Σίδνεϊ και στη Μελβούρνη. Η συμβίωση τόσων διαφορετικών λαών επηρεάζει και τα πολιτιστικά στοιχεία της χώρας, όπως τα ήθη, τα έθιμα, τη μουσική και τη μαγειρική.
Η ελληνική παρουσία στην Αυστραλία είναι τόσο μεγάλη, ώστε το Σίδνεϊ και η Μελβούρνη να φιλοξενούν από τις πιο πολυάριθμες ελληνικές κοινότητες εκτός Ελλάδας, με σημαντική συμβολή στην οικονομική και κοινωνική ζωή της χώρας.
Οι κάτοικοι των νησιών
Στα νησιά της Ωκεανίας κατοικούν ιθαγενείς λαοί, οι οποίοι ασχολούνται κυρίως με την καλλιέργεια της γης, το κυνήγι, το ψάρεμα, την εξόρυξη ορυκτών και τον τουρισμό.