Οι κάτοικοι και τα κράτη της Αφρικής 🌍
Η Αφρική είναι μια ήπειρος με τεράστια πολιτιστική ποικιλομορφία. Εκεί συναντάμε τόσο μεγάλη ποικιλία εθίμων, συνηθειών και πολιτισμών, που η ήπειρος χαρακτηρίζεται συχνά ως «μωσαϊκό φυλών και εθνοτήτων». Ο τρόπος ζωής των κατοίκων αλλάζει πολύ ανάλογα με το αν βρισκόμαστε στη Βόρεια, στην Κεντρική ή στη Νότια Αφρική.
Οι κάτοικοι της Βόρειας Αφρικής
Στη Βόρεια Αφρική ζουν κυρίως Άραβες, λευκοί μουσουλμάνοι, οι οποίοι δημιούργησαν έναν αξιόλογο πολιτισμό χωρίς να δεχθούν καμία επιρροή από την Ευρώπη. Οι κάτοικοι της περιοχής ανήκουν κυρίως στη λευκή φυλή.
Η αρχαία Αίγυπτος είναι η πιο γνωστή απόδειξη αυτού του πολιτισμού: οι πυραμίδες, το κείμενο σε ιερογλυφική γραφή, το γυαλί και το πρώτο άρμα με τροχούς δείχνουν την προσφορά των αρχαίων Αιγυπτίων στην ανθρωπότητα. Στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας φυλάσσονται ανεκτίμητης αξίας πάπυροι με πληροφορίες και αναπαραστάσεις αυτού του πολιτισμού. Οι σχέσεις των Ελλήνων με τους Αιγυπτίους κρατούν από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου μέχρι και σήμερα· ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης αποτελεί έναν ισχυρό κρίκο αυτής της σχέσης.
Το πετρέλαιο των ερήμων της Σαχάρας και της Ερυθράς Θάλασσας είναι από τους πιο πολύτιμους φυσικούς πόρους της Βόρειας Αφρικής. Χάρη στη σύγχρονη τεχνολογία, οι χώρες της περιοχής τον αξιοποιούν για την οικονομία τους.
Στην έρημο ζουν λίγοι βεδουίνοι, οι οποίοι σταδιακά εγκαταλείπουν τη νομαδική ζωή και εγκαθίστανται κοντά στις μεγάλες πόλεις, όπου βρίσκουν εργασία.
Οι κάτοικοι της Κεντρικής Αφρικής
Στην Κεντρική Αφρική κατοικούν κυρίως μαύροι ιθαγενείς, οι οποίοι δέχθηκαν έντονες επιρροές από την αποικιοκρατία των Ευρωπαίων, καθώς και από τις χώρες της Αραβίας και της Ινδίας.
Πολλές από τις χώρες της Κεντρικής Αφρικής ανήκουν σε αυτές που ονομάζουμε «χώρες του Τρίτου Κόσμου», επειδή είναι από τις πιο φτωχές του κόσμου.
Παρά τον μεγάλο αριθμό γεννήσεων στην Κεντρική Αφρική, ο πληθυσμός δεν αυξάνεται όπως θα περίμενε κανείς. Η πείνα, οι αρρώστιες (ιδιαίτερα το AIDS), η έλλειψη νερού και φαρμάκων οδηγούν πολλούς κατοίκους σε πρόωρο θάνατο. Μάθημα λάθος θα ήταν να συνδέσουμε τις πολλές γεννήσεις με ευημερία· εδώ ισχύει το αντίθετο.
Οι κάτοικοι της Νότιας Αφρικής
Η Νότια Αφρική χαρακτηρίζεται από τον ανθρώπινο αγώνα κατά των φυλετικών διακρίσεων. Μέχρι τα μέσα του 17ου αιώνα εκεί κατοικούσαν μόνο λίγοι μαύροι ιθαγενείς. Στη συνέχεια έφθασαν Ευρωπαίοι άποικοι (Ολλανδοί, Γάλλοι, Γερμανοί και Άγγλοι) με σκοπό να εκμεταλλευτούν τον φυσικό πλούτο της περιοχής, και μεταχειρίστηκαν τους ιθαγενείς σαν δούλους στα χωράφια τους.
Από αυτή την άδικη κυριαρχία των λευκών πάνω στους μαύρους γεννήθηκε το απαρτχάιντ, δηλαδή η πολιτική των φυλετικών διακρίσεων. Με βάση αυτή την πολιτική, οι μαύροι δεν είχαν δικαίωμα ψήφου ούτε μπορούσαν να αναλάβουν κρατικό αξίωμα· έπρεπε να ζουν απομονωμένοι σε δικές τους περιοχές, μακριά από τις συνοικίες των λευκών· έκαναν μόνο τα πιο σκληρά επαγγέλματα, όπως εργάτες σε ορυχεία και χωράφια ή υπηρέτες των λευκών, και έπαιρναν πολύ λιγότερα χρήματα από αυτούς· τα παιδιά τους δεν είχαν τις ίδιες εκπαιδευτικές ευκαιρίες με τα παιδιά των λευκών και δεν μπορούσαν να φοιτήσουν στα καλά σχολεία· τέλος, δεν επιτρεπόταν να επισκέπτονται θέατρα, κινηματογράφους και άλλους χώρους αναψυχής που προορίζονταν μόνο για λευκούς.
Η εξέγερση των μαύρων εναντίον αυτής της αδικίας κράτησε πολλά χρόνια και χύθηκε πολύ αίμα για την ανθρώπινη ελευθερία, μέχρι να καταργηθεί το απαρτχάιντ.
Τα κράτη της Αφρικής
Σήμερα η Αφρική αποτελείται από περισσότερα από 55 κράτη, πολλά από τα οποία απέκτησαν την ανεξαρτησία τους κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Τα κράτη κυρίως της Κεντρικής Αφρικής είναι αραιοκατοικημένα εξαιτίας των δύσκολων κλιματικών συνθηκών που επικρατούν εκεί.
Οι χώρες της Βόρειας Αφρικής, δηλαδή οι βορειοαφρικανικές αραβικές χώρες, έχουν υψηλότερο επίπεδο ζωής από τις χώρες του νότου. Αυτό συμβαίνει επειδή οι καλές κλιματικές συνθήκες έχουν βοηθήσει σε ικανοποιητικό βαθμό την ανάπτυξη της γεωργίας, ενώ το πλούσιο σε ορυκτά υπέδαφος συντελεί στην οικονομική ανάπτυξή τους· μάλιστα, μερικές από αυτές τις χώρες εξάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Αντίθετα, οι χώρες του νότου έχουν να αντιμετωπίσουν πολύ δύσκολες κλιματικές συνθήκες και δεν έχουν αξιοποιήσει το εξίσου πλούσιο υπέδαφός τους, γι' αυτό και δεν κατάφεραν μέχρι σήμερα να αναπτυχθούν οικονομικά.
| Περιοχή | Κλίμα | Επίπεδο ζωής |
|---|---|---|
| Βόρεια Αφρική | Ευνοϊκό για γεωργία | Υψηλότερο |
| Νότια περιοχές | Πολύ δύσκολες συνθήκες | Χαμηλότερο |
Γιατί καθυστέρησε η ανάπτυξη της Αφρικής
Γενικά, παρατηρείται καθυστέρηση στην ανάπτυξη της αφρικανικής ηπείρου. Ένας σοβαρός λόγος ήταν η δράση των αποικιακών καθεστώτων. Όμως ούτε μετά το τέλος της αποικιοκρατίας υπήρξε άμεση ανάπτυξη.
Μεταξύ των αιτίων της καθυστέρησης συγκαταλέγονται:
- η έλλειψη υποδομών
- ο τεχνητός καθορισμός των συνόρων σύμφωνα με τα συμφέροντα των αποικιοκρατών
- η εγκαθίδρυση απολυταρχικών καθεστώτων
- οι λιμοί και οι αρρώστιες
- οι εμφύλιοι πόλεμοι μεταξύ των κρατών, όπως στη Ρουάντα, στο Τσαντ και στο Σουδάν
Πολλά σύνορα αφρικανικών κρατών δεν ακολουθούν φυσικά όρια ή τις πραγματικές διαχωριστικές γραμμές μεταξύ λαών και εθνοτήτων· χαράχθηκαν τεχνητά από τους αποικιοκράτες, με βάση τα δικά τους συμφέροντα. Αυτό είναι μία από τις βασικές αιτίες πολλών εμφύλιων πολέμων στην ήπειρο, γιατί ένωσε μέσα στο ίδιο κράτος λαούς με διαφορετική γλώσσα και παράδοση.