Αφρική: Η Ταυτότητα της Ηπείρου 🌍

Η Αφρική είναι η δεύτερη μεγαλύτερη ήπειρος του πλανήτη μετά την Ασία. Το μεγαλύτερο μέρος της βρίσκεται μέσα στην τροπική ζώνη, γι' αυτό και το κλίμα της είναι κυρίως θερμό. Στη σελίδα αυτή θα γνωρίσουμε τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν την «ταυτότητα» της: πόσο μεγάλη είναι, πόσους κατοίκους έχει, πού ακριβώς βρίσκεται πάνω στον χάρτη, πώς σμίγει με τις θάλασσες γύρω της και ποια είναι τα κυριότερα στοιχεία του εσωτερικού της.

📏 Έκταση και πληθυσμός

Η Αφρική καλύπτει έκταση 30.270.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα, γεγονός που τη φέρνει στη δεύτερη θέση ανάμεσα στις ηπείρους ως προς το μέγεθος. Παρά το τεράστιο μέγεθός της, ο πληθυσμός της ήταν 863.000.000 κάτοικοι. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι δεν είναι κατανεμημένοι πυκνά σε όλη την επιφάνειά της.

🌐 Θέση πάνω στον χάρτη

Η Αφρική εκτείνεται μεταξύ 37° 21' Βόρειου πλάτους και 34° 52' Νότιου πλάτους, δηλαδή απλώνεται εκατέρωθεν του Ισημερινού, στο μεγαλύτερο μέρος της μέσα στην τροπική ζώνη. Ως προς το γεωγραφικό μήκος, βρίσκεται ανάμεσα στις 17° 32' Δυτικό μήκος και 51° 25' Ανατολικό μήκος. Η ήπειρος δεν είναι μόνο ηπειρωτική στεριά· περιλαμβάνει επίσης αρκετά νησιά διάσπαρτα γύρω από τις ακτές της.

Η Αφρική είναι στην ουσία ένα απέραντο οροπέδιο, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου καταλήγει στη θάλασσα σχηματίζοντας απόκρημνες ακτές. Αυτές οι ακτές ήταν δύσκολο να τις πλησιάσουν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές, γι' αυτό και το εσωτερικό της ηπείρου άργησε πολύ να γίνει γνωστό.

🌊 Ο οριζόντιος διαμελισμός

Ο οριζόντιος διαμελισμός περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η ήπειρος συναντά τη θάλασσα. Την Αφρική βρέχουν δύο μεγάλοι ωκεανοί, ο Ατλαντικός στα δυτικά και ο Ινδικός στα ανατολικά, καθώς και δύο θάλασσες, η Μεσόγειος στα βόρεια και η Ερυθρά Θάλασσα στα βορειοανατολικά.

Τα ακρωτήρια σημαδεύουν τα άκρα της ηπείρου προς κάθε κατεύθυνση:

Στις ακτές της ανοίγονται σημαντικοί κόλποι, όπως ο κόλπος της Γουινέας, της Βενγκουέλα, της Φαλαίνης και της Σοφάλα. Ανάμεσα στα νησιά που ανήκουν στην ήπειρο ξεχωρίζουν η Μαδαγασκάρη (το μεγαλύτερο νησί της), ο Μαυρίκιος, οι Κομόρες και οι Σεϋχέλλες.

🏞️ Ο κατακόρυφος διαμελισμός

Ο κατακόρυφος διαμελισμός της Αφρικής δεν παρουσιάζει μεγάλη ποικιλία: στο κέντρο της ηπείρου υπάρχουν μικροί ορεινοί όγκοι, ενώ στην περιφέρεια συναντάμε μικρά και μεγάλα όρη, πολλά από τα οποία είναι ηφαίστεια.

Το Κιλιμάντζαρο είναι το υψηλότερο βουνό της Αφρικής και στην κορυφή του βρίσκεται το γνωστό ηφαίστειο του. Άλλα ηφαιστειογενή όρη είναι το όρος Κένυα, το Ρουβενζόρι, το Καμερούν και η Αιθιοπική οροσειρά (Αβησσυνιακά Όρη). Η μοναδική μεγάλη οροσειρά της ηπείρου είναι ο Άτλας, που βρίσκεται στα βορειοδυτικά και απλώνεται από τον Ατλαντικό Ωκεανό μέχρι τις ακτές της Μεσογείου. Στα όρη της κεντρικής Αφρικής βρίσκονται επίσης τα Όρη Ανταμάουα.

Το υδρογραφικό δίκτυο της Αφρικής περιλαμβάνει μεγάλες λίμνες, όπως η Βικτώρια, η Τανγκανίκα, η Νυάσσα και η Τσαντ, καθώς και γνωστούς ποταμούς. Ο Νείλος είναι ο μεγαλύτερος ποταμός της ηπείρου και αποτελεί βασική πηγή ζωής για τους κατοίκους της Αιγύπτου· στις εκβολές του σχηματίζεται ένα πολύ μεγάλο και εύφορο δέλτα. Άλλοι μεγάλοι ποταμοί είναι ο Νίγηρας, ο Κόνγκο, ο Ζαμβέζης και ο Σενεγάλης.

Ανάμεσα στις μεγάλες ερήμους της Αφρικής ξεχωρίζουν η Σαχάρα (η μεγαλύτερη θερμή έρημος του κόσμου), η Λιβυκή έρημος, η Αραβική έρημος και η Καλαχάρι στα νότια.

💎 Ο ορυκτός πλούτος

Στην Αφρική υπάρχει τεράστιος ορυκτός πλούτος: κοιτάσματα πολύτιμων μετάλλων (χρυσού, αργύρου, διαμαντιών), ορυκτών καυσίμων (πετρελαίου, άνθρακα, φυσικού αερίου) και άλλων μεταλλευμάτων (χαλκού, σιδήρου, ουρανίου κ.ά.). Τα κοιτάσματα αυτά βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την ήπειρο, όμως παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητα εξαιτίας της έλλειψης τεχνογνωσίας και οικονομικών πόρων των κατοίκων.