1. Βασική Θεωρία
ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΟ
Κάτι δεν κατάλαβες; Επίλεξε το κομμάτι και πάτα «Ρώτα τον Ευκλείδη». Σου το εξηγεί αμέσως.

Αξιοθέατα, μνημεία και ιστορική συνέχεια των λαών της Ευρώπης 🏛️

Η Ευρώπη ονομάζεται συχνά «Γηραιά Ήπειρος», γιατί οι λαοί της δημιούργησαν από πολύ παλιά σπουδαία έργα πολιτισμού. Όλοι οι λαοί της ηπείρου συνέβαλαν με τον δικό τους τρόπο σε αυτή τη δημιουργία, διαμορφώνοντας έναν αξιόλογο ευρωπαϊκό πολιτισμό που έδωσε στην Ευρώπη τον χαρακτηρισμό «Κέντρο του Παγκόσμιου Πολιτισμού».

Πώς γεννήθηκαν τα μνημεία της Ευρώπης

Οι κάτοικοι της Ευρώπης, παρατηρώντας την αρμονία, την ομορφιά και τη σοφία της φύσης γύρω τους, εμπνεύστηκαν και δημιούργησαν αξιόλογα υλικά και πνευματικά μνημεία. Έργα αρχιτεκτονικής, γλυπτικής και ζωγραφικής κοσμούν σήμερα σχεδόν όλες τις πόλεις της Ευρώπης, ενώ πολλά από αυτά φυλάσσονται σε μεγάλες πινακοθήκες και γνωστά μουσεία, όπου τα επισκέπτονται άνθρωποι από όλο τον κόσμο.

Ένα ολόκληρο μουσείο ανοιχτό στον δρόμο

Τα μνημεία της Ευρώπης δεν βρίσκονται μόνο μέσα σε μουσεία: πολλά από αυτά στολίζουν ακόμη και σήμερα τις πλατείες και τους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων, σαν η ίδια η πόλη να είναι ένα ζωντανό μουσείο.

Οι μεγάλες ιστορικές περίοδοι

Τα έργα αυτά δεν δημιουργήθηκαν όλα την ίδια εποχή. Αποτελούν επιτεύγματα διαφορετικών μεγάλων ιστορικών περιόδων που έζησε η ευρωπαϊκή ήπειρος, η μία μετά την άλλη:

  • η Αρχαία Ελλάδα
  • η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία
  • ο Μεσαίωνας
  • η Αναγέννηση
  • ο Διαφωτισμός
  • η Γαλλική Επανάσταση
  • η Ευρώπη του σήμερα

Κάθε μία από αυτές τις εποχές άφησε πίσω της έργα που σώζονται μέχρι σήμερα και μαρτυρούν τις αξίες των ανθρώπων που τα δημιούργησαν.

Οι ίδιες αξίες μέσα στον χρόνο

Όταν εντοπίζουμε σήμερα τα έργα αυτών των εποχών, μπορούμε να αναρωτηθούμε ποιες αξίες είχαν οι δημιουργοί τους και αν οι περισσότερες από αυτές τις αξίες ισχύουν ακόμη. Αυτό οδηγεί σε μια σημαντική σκέψη: ο ανθρώπινος πολιτισμός φαίνεται να χτίζεται πάντα πάνω στην ίδια βάση, δηλαδή σε κοινές ανθρώπινες αξίες που περνούν από τη μία γενιά και τη μία εποχή στην άλλη. Αυτή η μεταβίβαση αξιών και γνώσεων μέσα στον χρόνο λέγεται ιστορική συνέχεια.

Ευρωπαίοι δημιουργοί που άφησαν το στίγμα τους

Η ιστορία της Ευρώπης δεν είναι μόνο κτίρια και γλυπτά. Πολλά ιστορικά ευρωπαϊκά πρόσωπα δημιούργησαν σπουδαία πνευματικά έργα και ανέπτυξαν επιστήμες που δεν επηρέασαν μόνο την Ευρώπη, αλλά ολόκληρο τον πλανήτη. Ευρωπαίοι δημιουργοί πρόσφεραν αξιόλογα έργα στο θέατρο, στη λογοτεχνία, στην ποίηση, στη μουσική και στον χορό, συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής κουλτούρας.

Η συμβολή των άλλων λαών του κόσμου

Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν διαμορφώθηκε μόνο από τους ίδιους τους Ευρωπαίους. Σημαντικό ρόλο έπαιξαν και στοιχεία που έφεραν οι Ευρωπαίοι από τις εκστρατείες και τα ταξίδια τους σε άλλες ηπείρους. Από την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου, καθώς και από τις εξερευνήσεις των θαλασσοπόρων, πολλά δημιουργήματα κατοίκων άλλων ηπείρων έφτασαν στην Ευρώπη και συνέβαλαν στην εξέλιξή της.

Ένας πολιτισμός με πολλές ρίζες

Ο ευρωπαϊκός πολιτισμός δεν είναι αποκλειστικά «ευρωπαϊκό» δημιούργημα: είναι έργο των Ευρωπαίων, αλλά με τη συμβολή όλων των κατοίκων του πλανήτη μας, μέσα από αιώνες επαφών, ταξιδιών και ανταλλαγών.

«Αιώνια πόλη» και «πόλη του φωτός»

Η φήμη ορισμένων ευρωπαϊκών πόλεων συνδέεται στενά με αυτή την πλούσια ιστορική διαδρομή. Η Ρώμη αποκαλείται «αιώνια πόλη», γιατί η ιστορία και τα μνημεία της εκτείνονται αδιάκοπα σε πολλούς αιώνες, ενώ το Παρίσι χαρακτηρίζεται «πόλη του φωτός», λόγω της συμβολής του στις τέχνες, στη σκέψη και στον πολιτισμό.

Οι ρίζες της ιστορίας της Ευρώπης

Δύο μεγάλοι πολιτισμοί στέκονται στη ρίζα της ευρωπαϊκής ιστορίας: ο ελληνικός και ο ρωμαϊκός. Παρά τις μεταξύ τους διαφορές, οι ιστορικοί τούς θεωρούν συγγενείς και ομοειδείς.

Ο ελληνικός πολιτισμός είχε ως κύριο χώρο αναφοράς την Αθηναϊκή Δημοκρατία του 5ου π.Χ. αιώνα. Η συμβολή του στον πολιτισμό της ανθρωπότητας υπήρξε καθοριστική, αφού δεν υπάρχει σχεδόν κανένας τομέας πνευματικής και καλλιτεχνικής δραστηριότητας που να μην απασχόλησε τους σκεπτόμενους ανθρώπους της Ελλάδας εκείνης της εποχής.

Διάδοχοι του κλασικού αυτού πολιτισμού υπήρξαν πρώτα ο ελληνιστικός και στη συνέχεια ο ρωμαϊκός πολιτισμός. Ο ρωμαϊκός πολιτισμός ήταν ο πρώτος στην παγκόσμια ιστορία που κατόρθωσε να καλλιεργήσει μια κοινή, οικουμενική συνείδηση σε λαούς πολύ διαφορετικούς μεταξύ τους, από τον μεσογειακό κόσμο μέχρι τη Γαλατία, τη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ανατολική Ευρώπη.

Μπορούμε λοιπόν να πούμε πλέον με βεβαιότητα ότι η αρχαία Ελλάδα υπήρξε «μητέρα» του ευρωπαϊκού πολιτισμού, ενώ η Ρώμη υπήρξε η βάση πάνω στην οποία οικοδομήθηκε η ενιαία πολιτισμική ταυτότητα της Ευρώπης, ανοίγοντας τον δρόμο για τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στις παγκόσμιες εξελίξεις.

ΠολιτισμόςΚύριος χώρος αναφοράςΙδιαίτερη συμβολή
ΕλληνικόςΑθηναϊκή Δημοκρατία (5ος π.Χ. αιώνας)Θεμελίωσε σχεδόν κάθε τομέα πνευματικής και καλλιτεχνικής δραστηριότητας
ΡωμαϊκόςΑπό τη Μεσόγειο ως τη Γαλατία, τη Βρετανία, τη Γερμανία και την Ανατολική ΕυρώπηΚαλλιέργησε πρώτος μια κοινή, οικουμενική συνείδηση σε πολλούς λαούς