Η Ευρώπη: Η ταυτότητα της ηπείρου 🌍

Η Ευρώπη είναι η ήπειρος στην οποία ζούμε. Ας γνωρίσουμε την «ταυτότητά» της: πού βρίσκεται, πόσο μεγάλη είναι, πόσους κατοίκους έχει και ποια είναι τα βασικά γεωγραφικά της χαρακτηριστικά.

Πώς πήρε το όνομά της

Ένας αρχαίος ελληνικός μύθος λέει ότι η Ευρώπη ήταν μια όμορφη βασιλοπούλα, κόρη του Αγήνορα και αδελφή του Κάδμου, βασιλιά της Θήβας. Ο θεός Δίας την ερωτεύτηκε, μεταμορφώθηκε σε ταύρο και την απήγαγε ταξιδεύοντας μαζί της μέχρι την Κρήτη. Εκεί η Ευρώπη παντρεύτηκε τον Δία και απέκτησαν τρεις γιους, ανάμεσά τους και τον Μίνωα, τον ξακουστό βασιλιά της Κρήτης. Από το όνομά της, λοιπόν, ονομάστηκε η ήπειρός μας.

Έκταση και πληθυσμός

Η Ευρώπη έχει έκταση περίπου 10.498.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό περίπου 729.000.000 κατοίκους (στοιχεία 2003). Είναι από τις μικρότερες ηπείρους σε έκταση, αλλά έχει πυκνό πληθυσμό και μεγάλη ιστορική σημασία.

Η θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο χάρτη

Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης βρίσκεται στη βόρεια εύκρατη ζώνη. Ως προς τα ημισφαίρια, η ήπειρος βρίσκεται ανάμεσα στις 34° 48' Β και 71° 10' Β γεωγραφικό πλάτος, δηλαδή εξ ολοκλήρου στο βόρειο ημισφαίριο, και ανάμεσα στις 5° 30' Δ και 30° 40' Α γεωγραφικό μήκος, με το μεγαλύτερο μέρος της στο ανατολικό ημισφαίριο.

Η Ευρώπη είναι ενωμένη με την Ασία και μαζί οι δύο αυτές ήπειροι σχηματίζουν την Ευρασία. Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι η Ευρώπη είναι μια πολύ μεγάλη χερσόνησος της Ευρασίας. Τα χερσαία σύνορα της με την Ασία είναι η οροσειρά των Ουραλίων Ορέων.

Η Μεσόγειος Θάλασσα συνδέει την Ευρώπη με την Αφρική, ενώ ο πορθμός του Γιβραλτάρ είναι το πλησιέστερο σημείο ανάμεσα στις δύο ηπείρους: εκεί τις χωρίζουν μόλις λίγα χιλιόμετρα θάλασσας.

Το «σταυροδρόμι τριών ηπείρων»

Χάρη στη γεωγραφική της θέση, η Ευρώπη διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα. Θεωρείται το «σταυροδρόμι τριών ηπείρων», αφού βρίσκεται κοντά και επικοινωνεί εύκολα με την Ασία και την Αφρική. Στα εδάφη της συναντώνται πολλοί λαοί της Γης, ενώ στις πόλεις της πραγματοποιούνται μεγάλες διεθνείς εκθέσεις προϊόντων και συγκεντρώσεις για πολιτιστικά θέματα. Όλα αυτά οδήγησαν στην ανάπτυξη σημαντικών διεθνών συγκοινωνιών, με τις οποίες γίνονται οι μετακινήσεις των ανθρώπων και οι μεταφορές των προϊόντων σε όλο τον κόσμο.

Ο οριζόντιος διαμελισμός

Ο οριζόντιος διαμελισμός αφορά τις θάλασσες, τις χερσονήσους και τα νησιά που σχηματίζουν τις ακτές μιας ηπείρου. Η Ευρώπη έχει πολύ έντονο οριζόντιο διαμελισμό, γεγονός που εξηγεί γιατί έχει τόσο μεγάλη ακτογραμμή σε σχέση με την έκτασή της.

Την περιβάλλουν πολλές σημαντικές θάλασσες:

Τέσσερις μεγάλες χερσόνησοι προεξέχουν από το κυρίως σώμα της ηπείρου: η Σκανδιναβική, η Ιβηρική, η Ιταλική και η Βαλκανική χερσόνησος.

Ανάμεσα στα σημαντικότερα νησιά της Ευρώπης ξεχωρίζουν τα Βρετανικά Νησιά, η Ισλανδία, η Σικελία, η Σαρδηνία, η Κορσική, η Κύπρος, η Μάλτα και η Κρήτη.

Ο κατακόρυφος διαμελισμός

Ο κατακόρυφος διαμελισμός αφορά το ανάγλυφο του εδάφους στο εσωτερικό της ηπείρου: τα βουνά, τα οροπέδια και τις πεδιάδες.

Σημαντικές οροσειρές και οροπέδια της Ευρώπης είναι οι Σκανδιναβικές Άλπεις, οι Άλπεις, τα Πυρηναία, η Σιέρα Νεβάδα, τα Απέννινα, οι Δειναρικές Άλπεις και τα Καρπάθια Όρη. Ανάμεσα στα σημαντικότερα όρη είναι ο Αίμος, η Πίνδος και τα Ουράλια Όρη, που —όπως είδαμε— αποτελούν και το φυσικό σύνορο με την Ασία.

Οι κυριότερες πεδιάδες της Ευρώπης είναι η Γαλλική, η Ουγγρική, η Γερμανοπολωνική και η Ρωσική πεδιάδα.

Ποταμοί και λίμνες

Οι σημαντικότεροι ποταμοί της Ευρώπης είναι ο Δούναβης, ο Βόλγας, ο Ρήνος και ο Έλβας. Ανάμεσα στις μεγαλύτερες λίμνες της ξεχωρίζουν η Λάντογκα, η Ονέγκα και η Βένερ.