Η κατανομή των ηπείρων και των ωκεανών 🌍
Όταν κοιτάξεις μια υδρόγειο σφαίρα, θα καταλάβεις αμέσως γιατί η Γη λέγεται «Γαλάζιος πλανήτης»: το μεγαλύτερο μέρος της είναι γεμάτο νερό. Η θάλασσα καλύπτει τα 7/10 της γήινης επιφάνειας, ενώ το υπόλοιπο 3/10 είναι η ξηρά, δηλαδή η στεριά.
Οι ήπειροι
Η θάλασσα χωρίζει τη στεριά σε πολύ μεγάλες εκτάσεις, τις οποίες ονομάζουμε ηπείρους. Κατά σειρά μεγέθους, από τη μεγαλύτερη προς τη μικρότερη, οι ήπειροι είναι: η Ασία, η Αμερική (που χωρίζεται σε Βόρεια και Νότια Αμερική), η Αφρική, η Ευρώπη και η Ωκεανία.
Υπάρχει και μία ακόμη τεράστια παγωμένη έκταση, η Ανταρκτική, που δεν κατοικείται από ανθρώπους. Πολλοί τη θεωρούν έκτη ήπειρο.
Η Ανταρκτική είναι η νοτιότερη περιοχή της Γης και είναι μεγαλύτερη σε έκταση από την Ευρώπη ολόκληρη! Είναι σκεπασμένη με πάγο και χιόνι, και ο όγκος του πάγου της υπολογίζεται σε 30 εκατομμύρια κυβικά χιλιόμετρα. Αυτός ο πάγος αντιστοιχεί στο 90% όλου του πάγου του πλανήτη. Αν κάποια στιγμή έλιωνε εντελώς, η στάθμη της θάλασσας θα ανέβαινε κατά 45 έως 60 μέτρα και πολλές περιοχές της Γης θα πλημμύριζαν.
Πολλοί μαθητές νομίζουν ότι η Βόρεια και η Νότια Αμερική είναι δύο ξεχωριστές ήπειροι. Στην πραγματικότητα, στην κατάταξη κατά μέγεθος μετράνε μαζί ως μία ήπειρο, την Αμερική, που απλώς χωρίζεται σε δύο τμήματα, το βόρειο και το νότιο.
Ένα ωραίο παράδειγμα που δείχνει πόσο συνδεδεμένες είναι μεταξύ τους οι ήπειροι είναι το έμβλημα των Ολυμπιακών Αγώνων: αποτελείται από πέντε κύκλους ενωμένους μεταξύ τους, και κάθε κύκλος συμβολίζει μία ήπειρο.
Οι ωκεανοί και οι θάλασσες
Οι μεγάλοι υδάτινοι όγκοι που βρίσκονται ανάμεσα στις ηπείρους λέγονται ωκεανοί. Με απλά λόγια, ωκεανός είναι μια τεράστια έκταση της επιφάνειας της Γης, καλυμμένη από αλμυρό νερό.
Τα μέρη των ωκεανών που περικλείονται, δηλαδή περιτριγυρίζονται, από κομμάτια ξηράς ονομάζονται θάλασσες. Οι θάλασσες που βρίσκονται κοντά στη χώρα μας είναι η Μεσόγειος, η Ερυθρά και η Μαύρη Θάλασσα.
| Όρος | Τι είναι |
|---|---|
| Ήπειρος | Πολύ μεγάλη έκταση ξηράς |
| Ωκεανός | Πολύ μεγάλος υδάτινος όγκος ανάμεσα στις ηπείρους |
| Θάλασσα | Τμήμα ωκεανού που περικλείεται από ξηρά |
Η ξηρά και η θάλασσα δεν κατανέμονται εξίσου σε όλη τη Γη: αν συγκρίνει κανείς το βόρειο με το νότιο ημισφαίριο, θα δει ότι η αναλογία ξηράς και θάλασσας διαφέρει σημαντικά ανάμεσά τους, καθώς και το συνολικό μέγεθος των ωκεανών σε σχέση με το μέγεθος των ηπείρων.