Οι γεωγραφικές συντεταγμένες της Γης 🗺️

Πώς μπορούμε να πούμε σε κάποιον, με ακρίβεια, πού ακριβώς βρίσκεται ένας τόπος πάνω στη Γη; Χρειαζόμαστε ένα σύστημα «διευθύνσεων» για ολόκληρο τον πλανήτη. Αυτό το σύστημα στηρίζεται σε δύο μετρήσεις: το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος.

Γεωγραφικό πλάτος

Κάθε παράλληλος κύκλος ενώνει όλους τους τόπους της Γης που απέχουν την ίδια απόσταση από τον Ισημερινό. Οι τόποι αυτοί έχουν το ίδιο γεωγραφικό πλάτος.

Οι παράλληλοι που βρίσκονται στο βόρειο ημισφαίριο δείχνουν βόρειο γεωγραφικό πλάτος, ενώ οι παράλληλοι που βρίσκονται στο νότιο ημισφαίριο δείχνουν νότιο γεωγραφικό πλάτος. Ο μεγαλύτερος παράλληλος είναι ο ίδιος ο Ισημερινός. Όσο απομακρυνόμαστε από τον Ισημερινό προς τους πόλους, το μήκος των υπόλοιπων παραλλήλων μειώνεται.

Το γεωγραφικό πλάτος μετριέται σε μοίρες, από 0º έως 90º βόρεια και από 0º έως 90º νότια. Ο Ισημερινός έχει γεωγραφικό πλάτος μηδέν μοίρες, αφού είναι το σημείο εκκίνησης της μέτρησης.

Γεωγραφικό μήκος

Οι μεσημβρινοί δείχνουν την απόσταση ενός τόπου δυτικά ή ανατολικά από τον Πρώτο Μεσημβρινό. Αυτή η απόσταση λέγεται γεωγραφικό μήκος και μετριέται επίσης σε μοίρες, από 0º έως 180º δυτικά και από 0º έως 180º ανατολικά.

Ο Πρώτος Μεσημβρινός έχει γεωγραφικό μήκος 0º μοίρες, αφού είναι το σημείο εκκίνησης της μέτρησης για το γεωγραφικό μήκος, όπως ακριβώς ο Ισημερινός είναι το σημείο εκκίνησης για το γεωγραφικό πλάτος.

Η Καμπέρα, μεγάλη πόλη της Αυστραλίας, έχει 150º ανατολικό γεωγραφικό μήκος. Υπάρχουν όμως και άλλες περιοχές της Γης που έχουν 150º δυτικό γεωγραφικό μήκος, στην αντίθετη πλευρά του πλανήτη.

Δίκτυο συντεταγμένων – Γεωγραφικές συντεταγμένες

Σε έναν χάρτη της Γης βλέπουμε ένα πλήθος γραμμών παράλληλων και κάθετων προς τον Ισημερινό. Είναι οι παράλληλοι και οι μεσημβρινοί. Οι γραμμές αυτές σχηματίζουν ένα δίκτυο συντεταγμένων.

Αν μετρήσουμε την απόσταση σε μοίρες ενός παράλληλου κύκλου από τον Ισημερινό, ορίζουμε το γεωγραφικό πλάτος ενός τόπου. Αν μετρήσουμε την απόσταση σε μοίρες ενός μεσημβρινού από τον Πρώτο Μεσημβρινό, ορίζουμε το γεωγραφικό μήκος ενός τόπου. Το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος μαζί αποτελούν τις γεωγραφικές συντεταγμένες ενός τόπου.

Σε έναν χάρτη της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου έχει 28 μοίρες ανατολικό γεωγραφικό μήκος, ενώ το Κάιρο έχει 30 μοίρες βόρειο γεωγραφικό πλάτος. Για να βρούμε τις πλήρεις γεωγραφικές συντεταγμένες κάθε πόλης, χρειαζόμαστε και τις δύο τιμές μαζί: και το γεωγραφικό πλάτος και το γεωγραφικό μήκος της.