Μικρή και μεγάλη κυκλοφορία 🔄

Ακόμη κι όταν τραυματιζόμαστε ελαφρά, σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, από την πληγή βγαίνει αίμα. Αυτό συμβαίνει επειδή το αίμα φτάνει παντού στο σώμα μας, καθώς κυκλοφορεί αδιάκοπα μέσα από ένα δίκτυο αιμοφόρων αγγείων. Υπάρχουν δύο κύριες «διαδρομές» που ακολουθεί το αίμα, δηλαδή δύο κυκλοφορίες, και και οι δύο διακλαδίζονται σε ολοένα και μικρότερα αγγεία, ώστε το αίμα και όσα μεταφέρει να φτάνουν σε κάθε σημείο του οργανισμού μας.

Οι δύο διαδρομές του αίματος

Η κυκλοφορία του αίματος από την καρδιά προς τους πνεύμονες και ξανά πίσω στην καρδιά ονομάζεται μικρή κυκλοφορία. Η κυκλοφορία του αίματος από την καρδιά προς όλα τα υπόλοιπα όργανα του σώματος και ξανά πίσω στην καρδιά ονομάζεται μεγάλη κυκλοφορία.

Με τη μεγάλη κυκλοφορία, αίμα πλούσιο σε οξυγόνο μεταφέρεται από την καρδιά σε όλα τα όργανα του σώματος, ενώ από τα όργανα επιστρέφει προς την καρδιά αίμα που περιέχει διοξείδιο του άνθρακα. Με τη μικρή κυκλοφορία, το αίμα που περιέχει διοξείδιο του άνθρακα μεταφέρεται από την καρδιά στους πνεύμονες, ενώ από τους πνεύμονες επιστρέφει προς την καρδιά αίμα πλούσιο σε οξυγόνο.

Τη μεταφορά του αίματος αναλαμβάνουν τα αιμοφόρα αγγεία: οι αρτηρίες είναι τα αγγεία μέσα από τα οποία το αίμα ρέει από την καρδιά προς τα διάφορα όργανα του σώματος, ενώ οι φλέβες είναι τα αγγεία μέσα από τα οποία το αίμα ρέει από τα όργανα προς την καρδιά.

Η συνεργασία του κυκλοφορικού με το αναπνευστικό σύστημα

Οι φλέβες και οι αρτηρίες διακλαδίζονται συνεχώς σε ολοένα λεπτότερα αγγεία, με διάμετρο μικρότερη κι από μια τρίχα. Αυτά τα πολύ λεπτά αγγεία ονομάζονται τριχοειδή. Τριχοειδή αγγεία περιβάλλουν και τις μικροσκοπικές κυψελίδες των πνευμόνων, επιτρέποντας έτσι την ανταλλαγή των αερίων, δηλαδή του οξυγόνου και του διοξειδίου του άνθρακα.

Στους πνεύμονες, το αίμα εμπλουτίζεται με οξυγόνο από τον αέρα που εισπνέουμε. Αυτό το πλούσιο σε οξυγόνο αίμα φτάνει μέσα από τις αρτηρίες σε όλα τα όργανα του σώματος, δίνοντάς τους το οξυγόνο που χρειάζονται για τις καύσεις. Το διοξείδιο του άνθρακα που προκύπτει από τις καύσεις αυτές μεταφέρεται μέσα από τις φλέβες ξανά στους πνεύμονες, από όπου αποβάλλεται με τον αέρα που εκπνέουμε. Εκεί ο κύκλος ξαναρχίζει.

Η κυκλοφορία του αίματος ανάμεσα στους πνεύμονες και τα όργανα, και προς τις δύο κατευθύνσεις, γίνεται χάρη στην καρδιά. Το αναπνευστικό και το κυκλοφορικό σύστημα συμπληρώνουν το ένα το άλλο, έτσι ώστε το πολύτιμο οξυγόνο να φτάνει σε όλα τα όργανα του σώματός μας.

Η αρτηριακή πίεση

Το αίμα φτάνει παντού στο σώμα μας εξαιτίας της πίεσης που δημιουργεί η καρδιά, η οποία λειτουργεί σαν αντλία. Αυτή η πίεση ονομάζεται αρτηριακή πίεση.

Για την καλή μας υγεία, είναι σημαντικό η αρτηριακή πίεση να μην είναι ούτε υψηλότερη ούτε χαμηλότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα. Αν η αρτηριακή πίεση είναι πολύ υψηλή, μπορεί να προκληθούν βλάβες τόσο στα όργανα του σώματος όσο και στα ίδια τα αιμοφόρα αγγεία. Αντίθετα, αν η πίεση είναι χαμηλή, τότε δε φτάνει αρκετό οξυγόνο στα όργανα.

Την αρτηριακή πίεση τη μετράμε με ειδικά όργανα, τα ιατρικά πιεσόμετρα, τα οποία εφαρμόζονται στο μπράτσο. Όταν η αρτηριακή πίεση είναι συνεχώς υψηλή ή χαμηλή, ο γιατρός χορηγεί φάρμακα που τη ρυθμίζουν.

Πώς προσέχουμε την υγεία της καρδιάς και των αγγείων

Η καρδιά και τα αγγεία είναι ευαίσθητα ζωτικά όργανα, γι' αυτό είναι σημαντικό να υιοθετούμε συνήθειες που βοηθούν την καλή λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία της καρδιάς και των αγγείων είναι η διατροφή και η σωματική άσκηση.

Η διατροφή μας πρέπει να είναι ισορροπημένη, να περιλαμβάνει όσο το δυνατόν περισσότερες φυτικές τροφές και λιγότερα ζωικά λίπη. Αυτό συμβαίνει γιατί κάποια μόρια λιπιδίων, κυρίως η χοληστερόλη, επικάθονται στα τοιχώματα των αγγείων και προκαλούν στένωση, με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η κυκλοφορία του αίματος.

Είναι επίσης σημαντικό να αθλούμαστε, καθώς η έλλειψη σωματικής άσκησης σε συνδυασμό με την κατάχρηση φαγητού ή ποτού αυξάνει την πιθανότητα να εμφανίσουμε καρδιαγγειακά προβλήματα. Ο κίνδυνος αυτός περιορίζεται σημαντικά όταν το βάρος μας διατηρείται σε φυσιολογικά επίπεδα.

Το κάπνισμα αποτελεί κι αυτό παράγοντα που επηρεάζει την υγεία της καρδιάς: στους καπνιστές, μόρια βλαβερών ουσιών, όπως η πίσσα και η νικοτίνη, περνούν μέσω των πνευμόνων στο αίμα και προκαλούν πολλά και διαφορετικά προβλήματα.