Θηλαστικά 🐘

Τι είναι τα θηλαστικά

Σε καμία άλλη ομάδα ζώων δε συναντάς τόσο διαφορετικά πλάσματα όσο στα θηλαστικά. Το πρόβατο, ο λύκος, η αρκούδα, ο σκαντζόχοιρος, η γάτα, ο σκύλος, το δελφίνι, το καγκουρό, η φάλαινα, η νυχτερίδα, ο ποντικός και ο άνθρωπος διαφέρουν πολύ μεταξύ τους, τόσο στο μέγεθος και στην εμφάνιση όσο και στον τόπο που ζουν και στις συνήθειές τους.

Όλα όμως έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, τόσο βασικό ώστε να τα κατατάσσει στην ίδια κατηγορία: θηλάζουν τα νεογέννητα μικρά τους με γάλα. Σε αυτό οφείλεται και η ονομασία τους. Το σώμα των θηλαστικών καλύπτεται από τρίχωμα, με εξαίρεση εκείνα που ζουν στη θάλασσα.

Πώς ταξινομούνται ανάλογα με την τροφή τους

Τα θηλαστικά κατατάσσονται σε τρεις κατηγορίες ανάλογα με το είδος της τροφής τους:

• Φυτοφάγα: τρέφονται με φυτά.
• Σαρκοφάγα: τρέφονται με άλλα ζώα.
• Παμφάγα: τρέφονται τόσο με φυτά όσο και με άλλα ζώα.

Πώς αναπαράγονται

Τα περισσότερα θηλαστικά γεννούν πλήρως αναπτυγμένα μικρά. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις: ορισμένα θηλαστικά γεννούν αβγά, ενώ άλλα γεννούν μικρά που δεν έχουν αναπτυχθεί πλήρως. Στα τελευταία, η ανάπτυξη των μικρών ολοκληρώνεται μέσα σε έναν σάκο στο σώμα του θηλυκού ζώου, τον μάρσιππο.

Τα θηλαστικά που γεννούν πλήρως αναπτυγμένα μικρά χωρίζονται περαιτέρω σε επτά υποκατηγορίες, ανάλογα με τα κοινά τους χαρακτηριστικά: τρωκτικά, προβοσκιδωτά, οπληφόρα, χειρόπτερα, κητώδη, σαρκοφάγα και πρωτεύοντα.

Οι υποκατηγορίες των θηλαστικών

Τρωκτικά 🐿️

Τα τρωκτικά αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα θηλαστικών. Σε αυτήν ανήκουν οι σκίουροι, οι αρουραίοι, οι ποντικοί και οι κάστορες. Τα μπροστινά τους δόντια είναι μυτερά και κοφτερά, κάτι που τους επιτρέπει να πελεκούν και να κομματιάζουν την τροφή τους. Οι κάστορες, μάλιστα, τα χρησιμοποιούν για να κόβουν μικρά δέντρα και να φτιάχνουν φράγματα.

Προβοσκιδωτά 🐘

Οι ελέφαντες, τα πιο μεγάλα ζώα της ξηράς, ανήκουν στα προβοσκιδωτά. Με τη βοήθεια της ευκίνητης προβοσκίδας τους φέρνουν στο στόμα τους νερό και φυτά, από τα οποία τρέφονται· σε αυτήν οφείλεται και η ονομασία τους. Διαθέτουν επίσης δύο χαυλιόδοντες, με τους οποίους μπορούν να αμύνονται.

Οπληφόρα 🐎

Τα οπληφόρα είναι φυτοφάγα ζώα, με άκρες δαχτύλων που καταλήγουν σε σκληρές οπλές. Τα άλογα, οι αγελάδες, τα πρόβατα, οι κατσίκες, τα γουρούνια, οι ζέβρες, οι καμήλες και οι ρινόκεροι είναι όλα οπληφόρα.

Χειρόπτερα 🦇

Ποντίκια με φτερά! Στα χειρόπτερα ανήκουν οι νυχτερίδες. Στα ζώα αυτά, τα δάχτυλα των μπροστινών ποδιών είναι ενωμένα με μια μεμβράνη, χάρη στην οποία οι νυχτερίδες είναι τα μόνα θηλαστικά που μπορούν να πετούν. Πετούν μόνο τη νύχτα: κάθε σούρουπο αφήνουν τις φωλιές τους, όπου κρέμονται ανάποδα σαν σταφύλια, και ξεκινούν το κυνήγι της τροφής τους, που αποτελείται από φρούτα και έντομα.

Πολλοί, στο άκουσμα και μόνο της λέξης «νυχτερίδα», τρομάζουν, γιατί τη θεωρούν πλάσμα πονηρό, επιθετικό και βλαβερό. Η εντύπωση αυτή είναι λανθασμένη: η νυχτερίδα είναι αθώα και ωφέλιμη, αφού εξολοθρεύει τεράστιες ποσότητες βλαβερών εντόμων.

Κητώδη 🐋

Στα κητώδη ανήκουν οι φάλαινες και τα δελφίνια. Τα μπροστινά τους άκρα έχουν τη μορφή πτερυγίων, ενώ τα πίσω έχουν εξαφανιστεί. Αν και έχουν προσαρμοστεί να ζουν στο νερό, αναπνέουν με πνεύμονες, γι' αυτό ανεβαίνουν συχνά στην επιφάνεια της θάλασσας.

Τα δελφίνια δικαίως θεωρούνται οι μεγαλοφυΐες της θάλασσας: είναι ιδιαίτερα έξυπνα και έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν μεταξύ τους. Το μέγεθος των κητωδών είναι πολλές φορές εντυπωσιακό.

Πρωτεύοντα 🧠

Στα πρωτεύοντα ανήκουν τα ζώα με τον πιο αναπτυγμένο εγκέφαλο· εδώ κατατάσσεται και ο άνθρωπος. Οι μικροί πίθηκοι και οι γορίλες σε έναν ζωολογικό κήπο συμπεριφέρονται πολύ σαν εμάς: στέκονται στα δύο τους πόδια, πιάνουν με τα δάχτυλά τους αντικείμενα, παίζουν με τα μωρά τους.

Σαρκοφάγα 🐆

Στην ομάδα των σαρκοφάγων θηλαστικών ανήκουν οι λύκοι, οι αλεπούδες, τα λιοντάρια και οι αρκούδες. Είναι πολύ καλοί κυνηγοί, με διαπεραστική όραση, εξαιρετική ακοή και όσφρηση. Με τη βοήθεια αυτών των αισθήσεων εντοπίζουν τα θύματά τους και τα αρπάζουν με τα σουβλερά τους δόντια και τα γαμψά τους νύχια.