Σπονδυλωτά 🐟
Τι είναι τα σπονδυλωτά
Τα ζώα που έχουν σπονδυλική στήλη και σκελετό ονομάζονται σπονδυλωτά. Υπάρχουν περίπου 45.000 είδη σπονδυλωτών σε όλο τον κόσμο, και επιστήμονες τα ταξινομούν σε πέντε υποκατηγορίες: τα ψάρια, τα αμφίβια, τα ερπετά, τα πτηνά και τα θηλαστικά.
Μην μπερδεύεις τα σπονδυλωτά με τα ασπόνδυλα. Η βασική διαφορά τους είναι ένα και μόνο πράγμα: αν το ζώο έχει ή όχι σπονδυλική στήλη. Αυτό το ένα χαρακτηριστικό είναι που καθορίζει τη μεγαλύτερη ταξινόμηση στο ζωικό βασίλειο.
Ψάρια 🐠
Τα ψάρια είναι οργανισμοί που ζουν αποκλειστικά μέσα στο νερό. Δεν αναπνέουν όπως εμείς: το οξυγόνο που χρειάζονται το κατακρατούν από το νερό, το οποίο φιλτράρουν με τα βράγχια τους.
Το σώμα τους σκεπάζεται από γλιστερά λέπια. Στην επιφάνεια κάθε λεπιού υπάρχουν μικροί κύκλοι, και κάθε χρόνο αναπτύσσεται ένας καινούργιος τέτοιος κύκλος.
Τα ψάρια κινούνται κυματίζοντας την ουρά τους, ενώ κουνώντας τα πτερύγιά τους μπορούν να στρίβουν ή να σταματούν.
Παρατηρώντας τα λέπια ενός ψαριού με ένα μεγεθυντικό φακό, μπορείς να μετρήσεις τους κύκλους τους —όπως μετράμε τα δαχτυλίδια ενός κομμένου δέντρου— και να υπολογίσεις πόσων χρόνων ήταν το ψάρι όταν το έπιασαν!
Τα ψάρια δε χρειάζονται βλέφαρα, γιατί το νερό γύρω τους κρατά τα μάτια τους υγρά και καθαρά συνέχεια.
Αμφίβια 🐸
Το χαρακτηριστικό των αμφιβίων είναι ότι μπορούν να ζουν και στο νερό και στην ξηρά. Σε αυτή την υποκατηγορία ανήκουν οι βάτραχοι, οι τρίτωνες και οι σαλαμάνδρες.
Το δέρμα τους είναι μαλακό και υγρό, χωρίς λέπια. Τα νεαρά αμφίβια ζουν στο νερό και αναπνέουν με βράγχια, ακριβώς όπως τα ψάρια. Καθώς όμως μεγαλώνουν, αναπτύσσουν πνεύμονες, και έτσι μπορούν να ζήσουν και στην ξηρά — αρκεί να υπάρχει εκεί αρκετή υγρασία.
Μην πεις ότι τα αμφίβια αναπνέουν πάντα με τον ίδιο τρόπο. Στη ζωή τους αλλάζουν: ξεκινούν με βράγχια σαν τα ψάρια και μεγαλώνοντας αποκτούν πνεύμονες. Γι' αυτό χρειάζονται πάντα υγρασία, ακόμα κι όταν ζουν στην ξηρά.
Ερπετά 🐍
Το χαρακτηριστικό των ερπετών είναι ότι έρπουν, δηλαδή σέρνονται πάνω στο έδαφος — από αυτή ακριβώς την ιδιότητα προήλθε και η ονομασία τους. Ερπετά είναι τα φίδια, οι σαύρες, οι κροκόδειλοι και οι χελώνες.
Έχουν στεγνό δέρμα, που καλύπτεται από αδιάβροχα λέπια, τις φολίδες. Αναπνέουν με πνεύμονες. Δεν έχουν εξωτερικά αφτιά, ενώ τα φίδια δεν έχουν ούτε βλέφαρα. Ορισμένα ερπετά, όπως τα φίδια, δεν έχουν καθόλου πόδια, ενώ άλλα, όπως οι σαύρες, έχουν πολύ κοντά πόδια.
Τα φίδια δεν έχουν βλέφαρα, ενώ οι σαύρες, οι κροκόδειλοι και οι χελώνες έχουν. Γι' αυτό τα μάτια των φιδιών φαίνονται πάντα ορθάνοιχτα, ακόμα κι όταν κοιμούνται!