Οικονομία ενέργειας 💡
Γιατί πρέπει να προσέχουμε την ενέργεια
Κάθε μέρα χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερες συσκευές και μηχανήματα, και αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση για ενέργεια συνεχώς μεγαλώνει. Το πρόβλημα είναι ότι τα αποθέματα της Γης σε χρήσιμες μορφές ενέργειας είναι περιορισμένα. Όταν σπαταλάμε ενέργεια και τη φθείρουμε συνεχώς, επιβαρύνουμε το περιβάλλον. Γι' αυτό η οικονομία στη χρήση της ενέργειας είναι υποχρέωση όλων μας.
Η καλή είδηση είναι ότι με απλές καθημερινές συνήθειες μπορούμε όλοι να συμβάλουμε στον περιορισμό της σπατάλης. Βοηθάει όμως και η τεχνολογία, αφού συνέχεια αναπτύσσονται νέες μέθοδοι για να σχεδιάζουμε καλύτερα τα σπίτια μας και να κατασκευάζουμε συσκευές που λειτουργούν με λιγότερη ενέργεια.
Η μελέτη του μικρόκοσμου, δηλαδή του κόσμου των πολύ μικρών σωματιδίων της ύλης, μας βοηθά να καταλάβουμε καλύτερα γιατί είναι σημαντική η εξοικονόμηση ενέργειας. Έτσι ανακαλύπτουμε τρόπους για να την πετύχουμε και μαθαίνουμε πώς να περιορίζουμε την επιβάρυνση του περιβάλλοντος από τον ολοένα αυξανόμενο ρυθμό υποβάθμισης της ενέργειας.
Το «ενεργειακό αστέρι» ⭐
Σε πολλές από τις συσκευές που χρησιμοποιούμε καθημερινά στο σπίτι βλέπουμε ένα διεθνές σύμβολο σε σχήμα αστεριού. Αυτό το σήμα πληροφορεί τους καταναλωτές ότι η συγκεκριμένη συσκευή έχει κατασκευαστεί έτσι ώστε να λειτουργεί με την ελάχιστη απαραίτητη ενέργεια. Με άλλα λόγια, αν διαλέξουμε μια συσκευή με αυτό το σήμα αντί για μια άλλη χωρίς αυτό, εξοικονομούμε ενέργεια.
Το ενεργειακό αστέρι το συναντάμε σε πολλά προϊόντα: συστήματα και οθόνες υπολογιστών, εκτυπωτές, φωτοαντιγραφικά μηχανήματα, ψυγεία, πλυντήρια ρούχων και πιάτων, ηλεκτρικές κουζίνες, ηλεκτρικούς θερμοσίφωνες, συστήματα ήχου, ασύρματα τηλέφωνα και κλιματιστικά μηχανήματα.
Βιοκλιματικός σχεδιασμός κτηρίων 🏡
Ο σωστός σχεδιασμός ενός κτηρίου, σύμφωνα με τις κλιματολογικές συνθήκες της περιοχής του, μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ενέργεια που χρειάζεται για τη θέρμανση το χειμώνα και την ψύξη το καλοκαίρι. Ο σχεδιασμός που συνυπολογίζει το μικροκλίμα της περιοχής ονομάζεται βιοκλιματικός σχεδιασμός.
Τα κτήρια πρέπει να σχεδιάζονται έτσι ώστε να παραμένουν δροσερά το καλοκαίρι όσο γίνεται με φυσικό τρόπο. Καταρχάς, πρέπει να έχουν σωστό προσανατολισμό ανάλογα με την πορεία των ηλιακών ακτίνων και να προβλέπεται φυσική αλλά και τεχνητή σκίαση. Είναι επίσης σημαντικό να ενισχύεται ο φυσικός φωτισμός τους. Επειδή η θέση του Ήλιου είναι διαφορετική το χειμώνα από το καλοκαίρι, σχεδιάζοντας κατάλληλα τη θέση των παραθύρων μπορούμε να πετύχουμε να μπαίνει πολύ φως το χειμώνα, ώστε να αξιοποιείται η θερμότητα του Ήλιου για τη θέρμανση, και λιγότερο φως το καλοκαίρι. Τέλος, έχει σημασία να φροντίζουμε για τον φυσικό αερισμό των κτηρίων.
Οι ενεργειακές ετικέτες στα προϊόντα 🏷️
Με απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ηλεκτρικές συσκευές όπως πλυντήρια, ψυγεία, φούρνοι, κλιματιστικά αλλά και λαμπτήρες φωτισμού πρέπει να φέρουν μια ταμπέλα που αναγράφει την ενεργειακή κλάση της συσκευής. Οι συσκευές με ενεργειακή κλάση Α λειτουργούν με τη λιγότερη δυνατή ηλεκτρική ενέργεια, ενώ οι συσκευές ενεργειακής κλάσης G καταναλώνουν πολύ περισσότερη. Χρησιμοποιώντας αυτές τις πληροφορίες, μπορούμε να επιλέγουμε συσκευές που λειτουργούν με λιγότερη ενέργεια.
Πολλοί κοιτάζουν σε μια ταμπέλα προϊόντος μόνο την τιμή του. Όμως η ενεργειακή ετικέτα είναι εξίσου σημαντική πληροφορία: μια συσκευή κλάσης Α μπορεί να κοστίζει λίγο περισσότερο στην αγορά, αλλά μας γλιτώνει ενέργεια -και χρήματα- σε όλη τη διάρκεια της ζωής της.
Μικρές συνήθειες, μεγάλη διαφορά 💡
Στην εξοικονόμηση ενέργειας μπορούμε να συμβάλουμε όλοι, αλλάζοντας μικρές καθημερινές συνήθειες. Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι πολλές φορές πιο εύκολη από όσο φανταζόμαστε. Για παράδειγμα, χρησιμοποιούμε καθημερινά ενέργεια για να φωτίζουμε τους χώρους στους οποίους ζούμε ή εργαζόμαστε. Είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε να κλείνουμε το φως όταν φεύγουμε από έναν χώρο, ώστε να αποφεύγουμε τη σπατάλη ενέργειας.
Ακόμα και η επιλογή του είδους του λαμπτήρα μπορεί να συμβάλει στην εξοικονόμηση ενέργειας.
Αν βάλουμε στο σπίτι μας έναν λαμπτήρα φθορισμού αντί για μια λάμπα πυράκτωσης, η ενέργεια που εξοικονομούμε μέσα σε τέσσερα χρόνια -όση περίπου είναι η διάρκεια ζωής του λαμπτήρα- ισοδυναμεί με την ενέργεια που παράγεται από την καύση 150 κιλών ορυκτού άνθρακα! Και αυτό μόνο με την αλλαγή ενός λαμπτήρα.
Θερμομόνωση: οικονομία ενέργειας και προστασία του περιβάλλοντος 🧱
Μεγάλο μέρος της ενέργειας που χρειαζόμαστε για να θερμάνουμε τους χώρους στους οποίους ζούμε χάνεται σε απώλειες προς το περιβάλλον. Αυτές τις απώλειες μπορούμε να τις περιορίσουμε μονώνοντας με κατάλληλα υλικά τους τοίχους, τις οροφές και τα παράθυρα των κτηρίων. Η διαδικασία αυτή λέγεται θερμομόνωση.
Για τη θερμομόνωση χρησιμοποιούνται υλικά που είναι κακοί αγωγοί της θερμότητας, όπως το φελιζόλ και ο υαλοβάμβακας. Αυτά τα υλικά τοποθετούνται ανάμεσα στα τούβλα των τοίχων ή πάνω από το σκυρόδεμα ή το ξύλο στην οροφή. Στη θερμομόνωση συμβάλλει επίσης ο αέρας που εγκλωβίζεται στα διπλά τζάμια ή στα κενά των τούβλων. Με τη σωστή θερμομόνωση των κτηρίων εξοικονομούμε καύσιμα και περιορίζουμε παράλληλα τη ρύπανση της ατμόσφαιρας.
Ηλεκτρικός θερμοσίφωνας, μπόιλερ ή ηλιακός θερμοσίφωνας; ☀️
Σημαντικό μέρος της ενέργειας που χρησιμοποιούμε καθημερινά χρειάζεται για τη θέρμανση του νερού στα σπίτια μας. Υπάρχουν τρεις βασικοί τρόποι:
- Ηλεκτρικός θερμοσίφωνας: ο φουσκωμένος λογαριασμός ρεύματος μάς δίνει μια ιδέα πόση ενέργεια χρειάζεται για να θερμάνει το νερό.
- Μπόιλερ: είναι πιο οικονομικό σε ενέργεια, γιατί λειτουργεί με το νερό που θερμαίνεται στον καυστήρα του συστήματος κεντρικής θέρμανσης. Το καύσιμο εδώ είναι το πετρέλαιο ή το φυσικό αέριο που καίγεται στον λέβητα.
- Ηλιακός θερμοσίφωνας: δίνει την καλύτερη λύση, αφού λειτουργεί με την ανεξάντλητη οικολογική ενέργεια της ακτινοβολίας του Ήλιου. Έχει μεγαλύτερο κόστος αγοράς, όμως θερμαίνει το νερό οικολογικά και χωρίς έξοδα. Τις συννεφιασμένες μέρες λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα.
Κατανάλωση καυσίμων στα μέσα μεταφοράς: μια περίεργη αριθμητική 🚗
Τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη προσπάθεια για την κατασκευή αυτοκινήτων, τρένων και αεροπλάνων φιλικών προς το περιβάλλον, δηλαδή οχημάτων που λειτουργούν με λιγότερα καύσιμα και εκπέμπουν λιγότερους ρύπους. Πράγματι, οι κινητήρες σε αυτοκίνητα, τρένα και αεροπλάνα έγιναν 5 φορές πιο οικονομικοί τα τελευταία 100 χρόνια, ως προς τις ανάγκες τους σε καύσιμα.
Θα περίμενε κανείς ότι, αφού τα οχήματα έγιναν πιο οικονομικά, οι συνολικές ανάγκες σε καύσιμα για τις μεταφορές θα μειώνονταν. Συμβαίνει όμως το αντίθετο: αυξάνονται σταθερά! Αυτό το παράδοξο εξηγείται από τον σταθερό ρυθμό αύξησης του αριθμού των οχημάτων μεταφοράς. Τα αυτοκίνητα, για παράδειγμα, μπορεί να καταναλώνουν λιγότερη βενζίνη το καθένα απ' ό,τι πριν από μερικά χρόνια, όμως σήμερα χρησιμοποιούνται πολύ περισσότερα αυτοκίνητα συνολικά.