Το φυσικό αέριο ως πηγή ενέργειας 🔥
Πού χρησιμοποιείται το φυσικό αέριο 🏭
Το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο σε πολλές χώρες του κόσμου, και οι χρήσεις του χωρίζονται σε τρεις μεγάλες κατηγορίες.
Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν τα εργοστάσια της ΔΕΗ, όπου η χημική ενέργεια του φυσικού αερίου μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν οι βιομηχανίες: εκεί το φυσικό αέριο χρησιμοποιείται είτε ως καύσιμο για την κίνηση των μηχανών είτε ως πρώτη ύλη για την παραγωγή χημικών προϊόντων. Η τρίτη κατηγορία είναι ο αστικός τομέας, δηλαδή τα σπίτια και οι πόλεις μας: εκεί το φυσικό αέριο θερμαίνει το νερό, τους χώρους εργασίας και τα σπίτια, ενώ χρησιμοποιείται και για το μαγείρεμα.
Το φυσικό αέριο κινεί ακόμη και οχήματα. Στην Αθήνα, πολλά λεωφορεία κινούνται με ενέργεια από φυσικό αέριο. Τα ξεχωρίζεις με δύο τρόπους: έχουν ζωγραφισμένες πάνω τους πολύχρωμες φούσκες, και η εξάτμισή τους δε βγάζει καθόλου καπνό.
Πώς γίνεται η καύση ⚙️
Η διαδικασία που μετατρέπει τη χημική ενέργεια των μορίων του φυσικού αερίου σε θερμική ενέργεια είναι ίδια με αυτή του πετρελαίου. Κατά την καύση, τα μόρια του φυσικού αερίου —που αποτελούνται από άτομα υδρογόνου και άνθρακα— διασπώνται. Έτσι η χημική ενέργεια μετατρέπεται σε θερμική και αποδίδεται ως θερμότητα.
Το φυσικό αέριο στην κουζίνα 👨🍳
Οι επαγγελματίες μάγειροι στα εστιατόρια δε χρησιμοποιούν ηλεκτρικές κουζίνες, αλλά εστίες που λειτουργούν με φυσικό αέριο. Το μαγείρεμα με φυσικό αέριο γίνεται ευκολότερα, καλύτερα και γρηγορότερα, γιατί μπορείς όποτε θέλεις να δυναμώσεις ή να χαμηλώσεις αμέσως την ένταση της φλόγας. Για τον ίδιο λόγο, πολλές οικιακές ηλεκτρικές κουζίνες έχουν και μία ή δύο εστίες φυσικού αερίου. Το δίκτυο του φυσικού αερίου επεκτείνεται όλο και περισσότερο στη χώρα μας.
Υπάρχουν και εστίες που λειτουργούν με υγραέριο από φιάλες, όμως αυτές είναι αρκετά πιο επικίνδυνες από τις εστίες φυσικού αερίου.
Οι μάγειροι στα εστιατόρια συνιστούν εστίες φυσικού αερίου γιατί τους δίνουν άμεσο έλεγχο στη φωτιά — κάτι που μια ηλεκτρική εστία δεν μπορεί να προσφέρει το ίδιο γρήγορα.
Φυσικοί χρησμοί: το μυστικό της Πυθίας 🔮
Στο Μαντείο των Δελφών, η Πυθία διατύπωνε τους χρησμούς της καθώς εισέπνεε ένα αέριο που έβγαινε από το έδαφος. Ο αρχαίος συγγραφέας Πλούταρχος αναφέρει ότι ο τρίποδας πάνω στον οποίο καθόταν η Πυθία ήταν τοποθετημένος ακριβώς πάνω από το σημείο απ' όπου εκλυόταν το αέριο.
Σύμφωνα με τους μύθους της περιοχής, οι βοσκοί έβλεπαν τα κατσίκια τους να πέφτουν μέσα σε ένα κοντινό ρήγμα (μια χαραμάδα στο έδαφος) απ' όπου έβγαιναν αέρια, και μετά να συμπεριφέρονται περίεργα. Για πολλά χρόνια δεν είχε αποδειχθεί αν πράγματι υπήρχαν αέρια στην περιοχή του Μαντείου. Πρόσφατες γεωλογικές έρευνες όμως επιβεβαίωσαν τους μύθους: οι γεωλόγοι απέδειξαν ότι από εκείνο το ρήγμα αναδυόταν στην αρχαιότητα φυσικό αέριο. Μέσα σε αυτό το αέριο υπήρχαν και μικρές ποσότητες ενός άλλου, τοξικού αερίου, που μπορούσε να προκαλέσει παραισθήσεις σε όποιον το εισέπνεε.
Πιθανότατα σε αυτή ακριβώς τη διαπίστωση κρύβεται το μυστικό των χρησμών της Πυθίας: το τοξικό αέριο που ανακατευόταν με το φυσικό αέριο του υπεδάφους μπορεί να προκαλούσε τις παραισθήσεις που θεωρούνταν θεϊκό μήνυμα.
Φυσικό αέριο ή «γκάζι»; 🏷️
Παρόλο που δεν έχουν όλα τα αέρια καύσιμα τις ίδιες ιδιότητες, στην καθημερινή γλώσσα έχει επικρατήσει η ονομασία «γκάζι» για όλα μαζί. Η λέξη προέρχεται από την αγγλική λέξη gas, που σημαίνει αέριο.
Στην Αθήνα, μάλιστα, μια ολόκληρη συνοικία ονομάστηκε «Γκάζι» επειδή εκεί λειτουργούσε ένα εργοστάσιο φωταερίου. Το φωταέριο παράγεται από ορυκτούς άνθρακες, κυρίως λιθάνθρακες, και πήρε αυτό το όνομα επειδή αρχικά χρησιμοποιήθηκε για τον φωτισμό των δρόμων σε πόλεις της χώρας μας. Η λειτουργία του εργοστασίου όμως ρύπαινε την ατμόσφαιρα και υποβάθμιζε την περιοχή, γι' αυτό το 1983 σταμάτησε οριστικά.
Ένα άλλο τεχνητό αέριο καύσιμο που χρησιμοποιούμε συχνά είναι το υγραέριο, μίγμα προπανίου και βουτανίου —δύο αερίων που παράγονται στα διυλιστήρια πετρελαίου. Το υγραέριο είναι αυτό που περιέχεται στις φιάλες που χρησιμοποιούν πολλά εστιατόρια, αλλά και στις φιάλες των καμινέτων και στους αναπτήρες.
Πολλοί τα μπερδεύουν επειδή και τα δύο τα λέμε «γκάζι», αλλά έχουν αντίθετες ιδιότητες ασφαλείας. Το υγραέριο είναι βαρύτερο από τον αέρα, οπότε σε περίπτωση διαρροής δεν ξεφεύγει εύκολα από ένα ανοιχτό παράθυρο και συσσωρεύεται επικίνδυνα χαμηλά. Το φυσικό αέριο, αντίθετα, είναι ελαφρύτερο από τον αέρα, γι' αυτό διαφεύγει εύκολα προς τα πάνω και είναι πιο ασφαλές στη χρήση του.
Οι πηγές ενέργειας γύρω μας ⚡
Το φυσικό αέριο είναι μία από τις πηγές ενέργειας που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, μαζί με το πετρέλαιο, τους ορυκτούς άνθρακες και τα τρόφιμα. Έχει παρόμοια σύσταση με το πετρέλαιο, αφού δημιουργήθηκε κι αυτό πριν από εκατομμύρια χρόνια από μικροοργανισμούς που καταπλακώθηκαν στο υπέδαφος.
Οι πηγές ενέργειας διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: τις ανανεώσιμες, που η φύση τις ανανεώνει γρήγορα και είναι πρακτικά ανεξάντλητες, και τις μη ανανεώσιμες, που εξαντλούνται γρήγορα και δεν ανανεώνονται. Το φυσικό αέριο, όπως και το πετρέλαιο και οι ορυκτοί άνθρακες, ανήκει στις μη ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η χρήση τέτοιων πηγών με γρήγορο ρυθμό επιβαρύνει το περιβάλλον, γι' αυτό με απλές καθημερινές συνήθειες μπορούμε όλοι να συμβάλλουμε στον περιορισμό της σπατάλης ενέργειας.