Κυκλοφορικό σύστημα και υγεία 🫀
Το κυκλοφορικό σύστημα τροφοδοτεί όλα τα κύτταρα του σώματός μας με χρήσιμες ουσίες και απομακρύνει από αυτά τις άχρηστες. Είναι, δηλαδή, ταυτόχρονα το δίκτυο διανομής και η υπηρεσία καθαριότητας του οργανισμού. Για τον λόγο αυτό η ομαλή λειτουργία του αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη διατήρηση της υγείας μας.
Γιατί η υγεία του κυκλοφορικού μάς αφορά όλους 🚚
Κάθε κύτταρο του σώματος περιμένει από το αίμα δύο πράγματα:
- να του φέρει οξυγόνο και θρεπτικές ουσίες,
- να πάρει από αυτό το διοξείδιο του άνθρακα και τις άλλες άχρηστες ουσίες που παράγει ο μεταβολισμός του.
Αν το κυκλοφορικό σύστημα δεν δουλεύει σωστά, καμία από τις δύο δουλειές δεν γίνεται κανονικά. Τα κύτταρα μένουν χωρίς καύσιμο και ταυτόχρονα «πνίγονται» στα άχρηστα υλικά τους. Γι' αυτό ένα πρόβλημα στην καρδιά ή στα αγγεία δεν είναι ποτέ τοπικό πρόβλημα: επηρεάζει ολόκληρο τον οργανισμό.
Οι συνήθειες που βλάπτουν την καρδιά και τα αγγεία (κάπνισμα, καθιστική ζωή, κακή διατροφή) ξεκινούν συνήθως στην εφηβεία και η ζημιά μαζεύεται σιγά σιγά για χρόνια. Οι ασθένειες εμφανίζονται αργότερα, αλλά χτίζονται από νωρίς.
Οι ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος 💔
Στις ανεπτυγμένες χώρες οι ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου. Δεν έχουν όμως όλες την ίδια προέλευση:
| Προέλευση | Τι σημαίνει |
|---|---|
| Κληρονομικές | Κάποιες ασθένειες οφείλονται σε χαρακτηριστικά που περνούν από τους γονείς στα παιδιά. Δεν τις επιλέγουμε εμείς. |
| Επίκτητες, από παράγοντες κινδύνου | Δεν προκαλούνται αναγκαστικά, αλλά κάποιοι παράγοντες κινδύνου αυξάνουν την πιθανότητα να εμφανιστούν. |
Ένας παράγοντας κινδύνου αυξάνει την πιθανότητα να εμφανιστεί μια ασθένεια — δεν την προκαλεί με σιγουριά. Ένας καπνιστής δεν θα αρρωστήσει οπωσδήποτε, όπως και ένας μη καπνιστής δεν είναι απόλυτα προστατευμένος. Αυτό που αλλάζουμε με τις συνήθειές μας είναι οι πιθανότητες, και αυτές μετράνε πολύ.
Παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής 🚬
Οι περισσότεροι παράγοντες κινδύνου έχουν σχέση με το πώς ζούμε καθημερινά:
- Κάπνισμα — επιβαρύνει σοβαρά την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία.
- Παχυσαρκία — το επιπλέον βάρος σημαίνει περισσότερη δουλειά για την καρδιά.
- Διατροφή πλούσια σε ζωικά λίπη — φορτώνει το αίμα με ουσίες που δυσκολεύουν τη ροή του μέσα στις αρτηρίες.
Η καλή είδηση είναι ότι το ίδιο ισχύει και αντίστροφα. Έχει διαπιστωθεί ότι η άσκηση και η ισορροπημένη διατροφή μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών του κυκλοφορικού συστήματος. Πρόκειται για παράγοντες που ο καθένας μπορεί να ελέγξει μόνος του, σε αντίθεση με την κληρονομικότητα.
Η καρδιά χτυπάει περίπου 100.000 φορές την ημέρα, δηλαδή γύρω στα 3.000.000 χτύπους τον μήνα. Σε ηρεμία διακινεί περίπου 5 λίτρα αίμα το λεπτό, ενώ στην έντονη άσκηση η ποσότητα αυτή μπορεί να φτάσει και τα 25 λίτρα το λεπτό. Ένα όργανο που δουλεύει τόσο, αξίζει τη φροντίδα μας.
Περιβαλλοντικοί παράγοντες 🏭
Ο τρόπος ζωής δεν είναι το μόνο που μετράει. Υπάρχουν και περιβαλλοντικοί παράγοντες που επηρεάζουν την ομαλή λειτουργία του κυκλοφορικού μας συστήματος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι αέριοι ρύποι, όπως το μονοξείδιο του άνθρακα.
Αυτοί οι παράγοντες δεν εξαρτώνται από τις προσωπικές μας επιλογές αλλά από την ποιότητα του αέρα του τόπου όπου ζούμε — γι' αυτό η προστασία του περιβάλλοντος είναι ταυτόχρονα και θέμα δημόσιας υγείας.
Τι κρατάμε ✅
| Κατηγορία | Παραδείγματα | Επίδραση |
|---|---|---|
| Κληρονομικοί παράγοντες | Προδιάθεση από την οικογένεια | Δεν αλλάζουν |
| Τρόπος ζωής – επιβαρυντικοί | Κάπνισμα, παχυσαρκία, ζωικά λίπη | Αυξάνουν τον κίνδυνο |
| Τρόπος ζωής – προστατευτικοί | Άσκηση, ισορροπημένη διατροφή | Μειώνουν τον κίνδυνο |
| Περιβαλλοντικοί παράγοντες | Αέριοι ρύποι, μονοξείδιο του άνθρακα | Επηρεάζουν αρνητικά |