Διατροφή και υγεία 🍎
Η υγεία μας δεν είναι θέμα τύχης. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από δύο πράγματα που τα ελέγχουμε καθημερινά εμείς οι ίδιοι: τι τρώμε και πώς φροντίζουμε τα δόντια μας.
Η διατροφική πυραμίδα
Καμία τροφή δεν περιέχει μόνη της όλες τις θρεπτικές ουσίες που χρειαζόμαστε. Άλλες τροφές είναι πλούσιες σε πρωτεΐνες, άλλες σε λίπη και άλλες σε υδατάνθρακες. Γι' αυτό χρειαζόμαστε ποικιλία τροφών, δηλαδή μια ισορροπημένη διατροφή.
Για να μας διευκολύνουν στη σωστή επιλογή τροφών, οι επιστήμονες διαμόρφωσαν τη διατροφική πυραμίδα. Σε αυτήν απεικονίζονται δύο πράγματα για κάθε ομάδα τροφών:
- η ποσότητα που πρέπει να καταναλώνει ένας μέσος άνθρωπος,
- η συχνότητα με την οποία πρέπει να την καταναλώνει.
Στη βάση της πυραμίδας βρίσκονται οι τροφές που τρώμε άφοβα κάθε μέρα και σε μεγαλύτερες ποσότητες, ενώ όσο ανεβαίνουμε προς την κορυφή οι τροφές γίνονται όλο και πιο σπάνιες στο πιάτο μας.
Η μεσογειακή δίαιτα
Η μεσογειακή δίαιτα είναι η ελληνική παραδοσιακή διατροφή. Στηρίζεται κυρίως σε:
| Τρόφιμο | Τι μας προσφέρει |
|---|---|
| Ελαιόλαδο | Λίπη καλής ποιότητας, στη θέση του ζωικού λίπους |
| Ψάρια | Πρωτεΐνες χωρίς μεγάλη ποσότητα ζωικού λίπους |
| Όσπρια | Πρωτεΐνες και άφθονες φυτικές ίνες |
| Φρούτα και λαχανικά | Βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες |
Με τη διατροφή αυτή ο οργανισμός μας εξασφαλίζει όλες τις θρεπτικές ουσίες που του χρειάζονται, καθώς και τις φυτικές ίνες που είναι απαραίτητες για τη διατήρηση της υγείας μας.
Η μεσογειακή δίαιτα δεν σχεδιάστηκε σε κανένα εργαστήριο. Είναι απλώς αυτό που έτρωγαν οι Έλληνες για αιώνες, πριν οι επιστήμονες τη μελετήσουν και ανακαλύψουν ότι είναι από τους πιο υγιεινούς τρόπους διατροφής στον κόσμο.
Οι κίνδυνοι μιας κακής διατροφής
Το αντίθετο της μεσογειακής δίαιτας είναι μια διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες, που βασίζεται στη συχνή κατανάλωση κόκκινου κρέατος (μοσχάρι, αρνί, χοιρινό) και ζωικού λίπους.
Μια τέτοια διατροφή:
- προκαλεί διαταραχές στην υγεία μας,
- αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπαθειών,
- αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου.
Κανείς δεν λέει να κόψουμε το κόκκινο κρέας. Το πρόβλημα δεν είναι μια μερίδα μοσχάρι, αλλά η συχνή κατανάλωσή του μαζί με λίγα φρούτα, λαχανικά και όσπρια. Είναι το συνολικό μοτίβο της διατροφής που μετράει, όχι ένα μεμονωμένο γεύμα.
Η μάσηση και η υγεία των δοντιών
Σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας μας παίζει και η καλή μάσηση της τροφής. Όταν μασάμε καλά, τεμαχίζουμε την τροφή σε μικρά κομμάτια και διευκολύνουμε όλη την υπόλοιπη πέψη.
Τα δόντια δεν μας χρειάζονται μόνο για τη μάσηση. Βοηθούν επίσης:
- στην ομιλία, γιατί χωρίς αυτά δεν σχηματίζουμε σωστά πολλούς ήχους,
- στην αισθητική εμφάνιση του προσώπου μας.
Είναι λοιπόν σημαντικό να τα φροντίζουμε, ώστε να παραμένουν υγιή.
Πώς χαλάνε τα δόντια: τερηδόνα και ουλίτιδα
Η καταστροφή των δοντιών δεν την προκαλούν τα ίδια τα γλυκά, αλλά μικροοργανισμοί που ζουν στο στόμα μας. Η αλυσίδα των γεγονότων είναι η εξής:
- Μετά από κάθε γεύμα, σάκχαρα παραμένουν ανάμεσα στα δόντια μας.
- Οι μικροοργανισμοί του στόματος τρέφονται με αυτά τα σάκχαρα.
- Καθώς τρέφονται, αποβάλλουν οξέα.
- Τα οξέα καταστρέφουν πρώτα την αδαμαντίνη και στη συνέχεια την οδοντίνη. Έτσι προκαλείται τερηδόνα.
- Τα ίδια οξέα μπορούν να καταστρέψουν και τα ούλα, προκαλώντας ουλίτιδα.
Πολλοί νομίζουν ότι η ζάχαρη «τρώει» απευθείας το δόντι. Δεν είναι έτσι: η ζάχαρη είναι η τροφή των μικροοργανισμών, και τα οξέα που αυτοί αποβάλλουν είναι που διαλύουν την αδαμαντίνη. Γι' αυτό και το βούρτσισμα μετά το γλυκό είναι τόσο αποτελεσματικό — αφαιρεί την τροφή τους πριν προλάβουν να δράσουν.
Συμβουλές για γερά δόντια
- Πλένουμε σχολαστικά τα δόντια μας μετά από κάθε γεύμα, τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα.
- Αποφεύγουμε τα γλυκά και τα αναψυκτικά ανάμεσα στα γεύματα.
- Αντικαθιστούμε την οδοντόβουρτσά μας όταν καταστρέφεται, περίπου κάθε 4-6 μήνες.
- Επισκεπτόμαστε τακτικά τον οδοντίατρο, κάθε 6 μήνες.
Ένα γλυκό μετά το φαγητό δίνει στους μικροοργανισμούς μία «γευματική ώρα». Το συνεχές τσιμπολόγημα καραμελών ή αναψυκτικών ανάμεσα στα γεύματα τούς κρατάει ταϊσμένους όλη μέρα, οπότε παράγουν οξέα ξανά και ξανά. Δεν μετράει μόνο η ποσότητα της ζάχαρης, αλλά και το πόσο συχνά φτάνει στο στόμα.