Μεταβολή της "προσφερόμενης ποσότητας" και μεταβολή της "προσφοράς" 🔄
Η ανάλυση που έχει προηγηθεί μας επιτρέπει με απλό τρόπο να διακρίνουμε τη διαφορά μεταξύ της μεταβολής στην προσφερόμενη ποσότητα και της μεταβολής στην προσφορά.
📉 (i) Μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα
Η μεταβολή στην προσφερόμενη ποσότητα ενός αγαθού αναφέρεται στη μετακίνηση κατά μήκος της ίδιας καμπύλης προσφοράς από ένα σημείο σε άλλο, όταν μεταβάλλεται η τιμή του αγαθού, ενώ οι λοιποί προσδιοριστικοί παράγοντες παραμένουν σταθεροί (ceteris paribus).
Όταν η τιμή είναι, για παράδειγμα, , η προσφερόμενη ποσότητα είναι (σημείο Α). Αν η τιμή γίνει , τότε η προσφερόμενη ποσότητα αυξάνεται σε (σημείο Β). Έχουμε επομένως μετακίνηση κατά μήκος της δεδομένης καμπύλης προσφοράς από το σημείο Α στο σημείο Β, που είναι συνέπεια του νόμου της προσφοράς.
Στη μεταβολή της προσφερόμενης ποσότητας δεν μετακινείται η καμπύλη προσφοράς — η ίδια η καμπύλη μένει ακριβώς εκεί που ήταν. Αλλάζει μόνο η τιμή, και το σημείο πάνω στην καμπύλη μετατοπίζεται από το Α στο Β.
📈 (ii) Μεταβολή στην προσφορά
Η μεταβολή στην προσφορά αναφέρεται στη μετατόπιση ολόκληρης της καμπύλης προσφοράς. Αυτό συμβαίνει όταν η τιμή παραμένει σταθερή και μεταβάλλεται κάποιος άλλος προσδιοριστικός παράγοντας της προσφοράς.
Στη δεδομένη τιμή , έχουμε δύο δυνατές περιπτώσεις σε σχέση με την αρχική καμπύλη :
- Μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς προς τα δεξιά, στη θέση , δηλαδή αύξηση της προσφοράς, λόγω ευνοϊκής εξέλιξης στους παράγοντες προσφοράς.
- Μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς προς τα αριστερά, στη θέση , δηλαδή μείωση της προσφοράς, λόγω δυσμενούς εξέλιξης στους προσδιοριστικούς παράγοντες της προσφοράς.
Στη μεταβολή της προσφοράς η τιμή μένει η ίδια, όμως η ποσότητα που αντιστοιχεί σε αυτή την τιμή αλλάζει, γιατί ολόκληρη η καμπύλη μετατοπίζεται σε νέα θέση. Αυτό είναι το ακριβώς αντίθετο από ό,τι συμβαίνει στη μεταβολή της προσφερόμενης ποσότητας, όπου η καμπύλη μένει σταθερή και αλλάζει η τιμή.
⚖️ (iii) Ταυτόχρονη μεταβολή τιμής και προσδιοριστικού παράγοντα
Αν ταυτόχρονα με τη μεταβολή της τιμής του αγαθού έχουμε μεταβολή και σε κάποιον προσδιοριστικό παράγοντα, τότε δεν μπορούμε να γνωρίζουμε εκ των προτέρων το αποτέλεσμα της επίδρασης στη συνάρτηση προσφοράς. Αυτό θα εξαρτηθεί από την κατεύθυνση της μεταβολής της τιμής και του προσδιοριστικού παράγοντα, καθώς και από το μέγεθος των μεταβολών τους.
Για παράδειγμα, αν έχουμε αύξηση της τιμής του αγαθού από σε , και συγχρόνως μείωση του κόστους παραγωγής (π.χ. λόγω μείωσης της τιμής της πρώτης ύλης που χρησιμοποιείται στην παραγωγή του), δηλαδή μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς στη θέση , τότε η ποσότητα του προϊόντος που προσφέρεται αυξάνεται από σε .
Υπάρχουν φυσικά πολλές περιπτώσεις συνδυασμού μεταβολών, που κάθε φορά θα επιφέρουν διαφορετικά αποτελέσματα στην προσφερόμενη ποσότητα του αγαθού.
Όταν η τιμή και ένας προσδιοριστικός παράγοντας μεταβάλλονται ταυτόχρονα, το τελικό αποτέλεσμα δεν προκύπτει αυτόματα: πρέπει κάθε φορά να εξετάζεται η κατεύθυνση και το μέγεθος καθεμιάς από τις δύο μεταβολές, γιατί η μία μπορεί να ενισχύει ή να αναιρεί την άλλη.